Гадаадын үнэмлэх солих «3 сар оршин суусан» шаардлага: нотлох арга ба тамгагүй үед

«Үнэмлэх авсны дараа нийт 3 ба түүнээс дээш сар» гэдгийн утга

Үндэсний цагдаагийн газрын (警察庁) журмаар гадаадын үнэмлэхийг «авсан өдрөөс эхлэн тоолж» тэр улсад байсан хугацаа «нийт (通算) 3 ба түүнээс дээш сар» байх нөхцөлтэй. Нийт гэдэг тул тасралтгүй байх шаардлагагүй бөгөөд хэд хуваагдсан оршин суултыг нэмээд 3 ба түүнээс дээш сар болбол хангана. Харин үнэмлэх авахаас өмнөх оршин суултыг тооцохгүй.

Үнэмлэхээ сунгаад үнэмлэх дээр анх авсан өдөр бичигдээгүй бол анх авсан өдрийг нотлох баримт (Driver Record гэх мэт жолоодлогын түүхийн тодорхойлолт) шаардлагатай (Токиогийн цагдаагийн газар, 警視庁). Энгийн автомашин ба мотоциклийн үнэмлэх гэх мэт 2 ба түүнээс олон ангилалтай бол ангилал тус бүрийн авсан өдрийг нотлох шаардлагатай.

Нотлох үндэс нь паспорт (хуучныг нь оролцуулаад бүгд)

Үндэсний цагдаагийн газар оршин суусан хугацааг нотлох баримтад «хил нэвтэрсэн тамга бүхий паспорт зэрэг»-ийг дурдсан. Журамд паспортоос гадна далайчны дэвтэр (船員手帳) зэргийг ч жишээ болгосон. Үнэмлэх авснаас хойших бүх хил нэвтрэлтийг шалгаж болохоор хугацаа нь дууссан хуучин паспортоо ч бүгдийг нь авч очоорой.

Давхар иргэншилтэй хүмүүсийг захиалсан өдөр өөрт байгаа бүх улсын паспортоо авчрахыг Токиогийн цагдаагийн газар шаарддаг. JAF ч орчуулгын анхааруулгадаа гадаадын үнэмлэх солиход «үнэмлэх авсан өдрөөс хойш нийт 3 ба түүнээс дээш сар тэр улсад байсныг нотлох боломжтой байх» шаардлагатай гэж мэдээлдэг.

Тамгагүй бол: тэр улсын хил нэвтэрсэн бүртгэлийг захиалж авах

Автомат хаалгаар хил нэвтэрсэн, эсвэл хил нэвтрэхэд паспортод тамга дардаггүй улс бол зөвхөн паспортоор хугацааг мэдэх боломжгүй. Токиогийн цагдаагийн газар жолооны үнэмлэх авсан улс зэргийн «хил нэвтэрсэн бүртгэлийн тодорхойлолт»-ыг авахыг зөвлөдөг бөгөөд автомат хаалга ашиглаагүй ч улсаас хамаарч өөр баримт шаардлагатай байж болно гэжээ.

Үндэсний цагдаагийн газрын журамд паспортоор гарсныг баталж чадахгүй бол өргөдөл гаргагчийн нөхцөл байдлаас хамаарч ажлын (сургуулийн) тодорхойлолт, цалингийн хуудас, түрээсийн байрны гэрээ зэргийг үзүүлэхийг шаардаж, аман байдлаар асууж лавлах зэргээр оршин суусан хугацааг шалгана гэж заасан. Гэхдээ аль баримт хангалттай болохыг цонхны ажилтан шийднэ. Доорх хүснэгт нь Токиогийн цагдаагийн газрын улс бүрийн жагсаалт (2026 оны 8 дугаар сарын (令和8年8月) байдлаар)-д байгаа жишээ.

Японы хил нэвтэрсэн бүртгэл (Цагаачлалын албанаас ил болгуулах хүсэлт) хангалттай юу?

Японы Цагаачлалын албанаас (出入国在留管理庁) өөрийн хил нэвтэрсэн бүртгэлийг ил болгохыг хүсэх боломжтой. Гадаадын иргэдийн бүртгэл 1970 оны 11 дүгээр сарын 1-ээс хойших нь хамаарах бөгөөд хураамж 1 хүсэлтэд 300 иен (тэмдэгтийн марк, 収入印紙), цонхоор эсвэл шуудангаар хүсэлт гаргана. Хуулиар хүсэлт гаргаснаас хойш 30 хоногийн дотор шийдвэрлэх ёстой ч хүсэлт олон тул хугацаа шаардагдаж болзошгүй гэж тус алба мэдээлдэг.

Гэхдээ тус алба энэ бүртгэл нь Японд орж гарсныг харуулах бөгөөд өөр улс руу зорчсон, тэнд амьдарсныг нотлохгүй гэж тодорхой бичсэн. Японоос гадна байсан хугацааг нөхөх баримт болж болох ч «үнэмлэх авсан улсад байсан» гэдгийг нотлохгүй байж мэднэ. Ашиглаж болох эсэхийг өргөдөл гаргах шалгалтын төвөөс лавлаж, үндсэндээ үнэмлэх авсан улсын бүртгэлийг бэлдээрэй.

3 сараас гадна шалгагддаг оршин суусан хугацаа

Токиогийн цагдаагийн газрын бичиг баримтын шалгалтад 3 сарын шаардлагаас гадна дараах хугацааг ч шалгадаг. Жолоодлогын түүх, оршин суусан хугацааг харуулах баримт (хуучин гадаадын үнэмлэх гэх мэт) байвал авчрахыг зөвлөдөг.

• Шинэ жолоочийн тэмдэг (初心者マーク) байршуулах үүргийг шалгах: үнэмлэх авсан улсад нийт 1 ба түүнээс дээш жил оршин суусан эсэх
• Энгийн замд мотоциклоор хоёр хүн суух: нийт 1 ба түүнээс дээш жил (хүрэхгүй бол үнэмлэх авсан улс болон Японд байсан хугацаа нийлээд 1 жил болох хүртэл болохгүй)
• Хурдны замд мотоциклоор хоёр хүн суух: нийт 3 ба түүнээс дээш жил (мөн Японд байсан хугацаатай нийлүүлнэ)
• Улсаас хамаарч паспортоор нотлох боломжтой хугацаа бодит оршин суусан хугацаанаас өөр байж болохыг Токиогийн цагдаагийн газар анхааруулдаг

Түгээмэл дутагдал ба арга хэмжээ

Оршин суусан хугацааны баримтын ихэнхийг эх орноосоо захиалж авдаг тул бэлтгэлд хамгийн их цаг ордог хэсэг. Захиалга өгөхөөс өмнө бүрдүүлээрэй. Бичиг баримт бүрдсэний дараах саад нь мэдлэгийн шалгалт (50 асуултаас 45 ба түүнээс дээш бол тэнцэнэ, тэнцэх хувь 42.8%). Монгол хэл зэрэг олон хэлээр бэлэн menkyopass-ийн туршилтын шалгалтаар жинхэнэ шалгалтын хэлбэрт дасвал санаа амар.

• Хуучин паспортоо авч очдоггүй → үнэмлэх авсан өдрөөс хойшхыг бүгдийг нь авч очих
• Автомат хаалгаас болж тамгагүй → захиалахаас өмнө хил нэвтэрсэн бүртгэлийн тодорхойлолтыг захиалж авах (авахад цаг их ордог улс бий)
• Үнэмлэхээ сунгасан тул авсан өдөр тодорхойгүй → Driver Record гэх мэтээр анх авсан өдрийг нотлох
• Давхар иргэншилтэй ч нэг паспорт л авч очсон → бүх улсын паспортоо авч очих
• Улс бүрийн нэмэлт баримтыг шалгаагүй → өргөдөл гаргах мужийн цагдаагийн улс бүрийн жагсаалтыг үзэх

Түгээмэл асуулт

Холбоотой заавар

• Гадаадын үнэмлэх солиход шаардлагатай бичиг баримтын жагсаалт: оршин суугчийн бүртгэл, орчуулга, паспорт (2025 оны 10 дугаар сараас хойш)
• Гадаадын үнэмлэх солиход шаардлагатай япон орчуулгыг авах арга: JAF ба элчин сайдын яамны төлбөр, хугацаа
• Converting a Chinese Driver's License (驾驶证) in Japanангли хэлээр
• Converting a Philippine Driver's License in Japan: Apostille, ORангли хэлээр
• Гадаадын үнэмлэхийг Японы үнэмлэхээр солих нь: цаг захиалахаас үнэмлэх авах хүртэлх 6 алхам (2025 оны 10 дугаар сараас хойш)

Эх сурвалж (япон хэлээр)

• 警察庁 丙運発第59号（令和8年1月8日）別添「外国免許等関係事務取扱い要領」
• 警察庁「外国で取得した免許をお持ちの方」
• 警視庁「必要書類（共通）」PDF
• 警視庁「国別必要書類一覧」PDF（令和8年8月現在）
• 警視庁「注意事項」PDF（滞在期間の確認）
• 警視庁「外国で取得した運転免許証を日本の運転免許証に切り替えるには」
• 出入国在留管理庁「出入（帰）国記録の開示請求について」
• JAF「翻訳文の申請方法」（3か月滞在の注意）