การแซง (追越し) vs การขับผ่านขึ้นหน้า (追抜き)｜ข้อสอบเปลี่ยนใบขับขี่

ความต่างของการแซงกับการขับผ่านขึ้นหน้า (ตารางเปรียบเทียบ)

พระราชบัญญัติจราจรทางบก (道路交通法) มาตรา 2 วรรค 1 อนุ 21 นิยามการแซงว่า “เมื่อรถตามทันรถอื่น ฯลฯ แล้วเปลี่ยนเส้นทาง ผ่านด้านข้างของรถที่ตามทันนั้น และขึ้นไปข้างหน้ารถนั้น” การผ่านข้างแล้วขึ้นหน้าโดยไม่เปลี่ยนเส้นทางคือการขับผ่านขึ้นหน้า กฎหมายไม่มีคำนิยามแยก แต่คู่มือวิธีการจราจร (教則) และข้อสอบแยกเป็น “追い抜き”

ตัวอย่างเช่น บนถนนฝั่งละ 2 ช่องจราจร ถ้าวิ่งช่องขวาไปเรื่อยๆ แล้วขึ้นหน้ารถในช่องซ้าย คือการขับผ่านขึ้นหน้า ถ้าเปลี่ยนช่องจากซ้ายไปขวาเพื่อผ่านรถคันหน้าแล้วกลับเข้าช่องซ้าย คือการแซง

กฎที่ใช้กับการแซงเท่านั้น

การแซงเป็นการกระทำที่ซับซ้อน ต้องเปลี่ยนเส้นทาง เร่งความเร็ว แล้วกลับเข้าที่ จึงมีกฎมากกว่าการขับผ่านขึ้นหน้า

สัญญาณการแซงถือเป็น “เมื่อเปลี่ยนเส้นทางขณะวิ่งไปในทิศทางเดียวกัน” ตามพระราชกฤษฎีกาฯ มาตรา 21 ต้องให้สัญญาณ 3 วินาทีก่อน (ต่างจาก “30m ก่อนถึง” ของการเลี้ยวขวา・เลี้ยวซ้าย・กลับรถ)

• ผ่านทางขวาของรถคันหน้า ถ้ารถคันหน้าชิดกึ่งกลางถนน (บนถนนเดินรถทางเดียวคือขอบขวา) เพื่อเลี้ยวขวา ให้ผ่านทางซ้าย (มาตรา 28)
• เมื่อรถคันหน้ากำลังจะแซงรถยนต์ ห้ามเริ่มแซง (การแซงซ้อน・มาตรา 29) ถ้ารถคันหน้ากำลังจะแซงรถจักรยานยนต์ขนาดเล็ก (原付) ไม่ถือเป็นการแซงซ้อน
• เมื่อรถคันหน้ากำลังจะเปลี่ยนเส้นทางไปทางขวาเพื่อเลี้ยวขวา ฯลฯ เมื่อจะกีดขวางรถสวน หรือเมื่อรถข้างหลังกำลังจะแซงตัวเอง ห้ามแซง (คู่มือวิธีการจราจร)
• ห้ามแซงที่บริเวณหัวมุมถนน บริเวณยอดทางขึ้นเนิน ทางลงเขาที่ลาดชัน อุโมงค์ที่ไม่มีช่องจราจร ทางแยก・ทางรถไฟตัดผ่านและภายใน 30m ก่อนถึง (มาตรา 30 ยกเว้นทางแยกขณะวิ่งบนถนนที่มีสิทธิ์ผ่านก่อน)

ที่ที่ห้ามการขับผ่านขึ้นหน้าด้วย

พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 38 วรรค 3 ห้ามผ่านด้านข้างของรถที่วิ่งอยู่ข้างหน้าแล้วขึ้นหน้า ที่ทางม้าลาย・ทางข้ามสำหรับจักรยานและภายใน 30m ก่อนถึง กล่าวคือ เฉพาะในช่วงนี้ แม้การขับผ่านขึ้นหน้าที่ไม่เปลี่ยนเส้นทางก็ห้าม คู่มือฯ ก็ระบุว่า “ที่ทางม้าลายหรือทางข้ามสำหรับจักรยานและภายใน 30 เมตรก่อนถึง ห้ามแซงหรือขับผ่านขึ้นหน้ารถอื่น”

เพราะใกล้ทางม้าลายมีอันตรายที่คนเดินเท้าอาจโผล่ออกมาจากด้านหลังรถคันหน้า เมื่อจะผ่านข้างรถที่หยุดอยู่ก่อนถึงทางม้าลายเพื่อขึ้นหน้า ต้องหยุดรถให้สนิท (一時停止) ก่อนด้วย (มาตรา 38 วรรค 2)

นอกจากนี้ ทั้งบทบัญญัติที่ห้ามแซง (มาตรา 30) และมาตรา 38 วรรค 3 ไม่รวมการผ่านรถจักรยานยนต์ขนาดเล็กชนิดพิเศษ (特定小型原動機付自転車) และยานพาหนะเบา (軽車両 จักรยาน ฯลฯ) ไว้ในข้อห้าม แต่รถจักรยานยนต์ขนาดเล็ก (原付ทั่วไป) ไม่ได้รับยกเว้น

ตัวอย่างข้อสอบในการทดสอบความรู้

ยกข้อสอบจริง (ภาษาญี่ปุ่น) พร้อมคำตอบ

• “การแซง คือการเปลี่ยนเส้นทางแล้วขึ้นไปข้างหน้ารถคันหน้าที่กำลังวิ่งอยู่” → ○
• “ที่ทางม้าลายและภายใน 30 เมตรก่อนถึง ไม่เพียงห้ามแซง แต่ยังห้ามขับผ่านขึ้นหน้าด้วย” → ○
• “ห้ามแซงหรือขับผ่านขึ้นหน้ารถที่ติดเครื่องหมายผู้สูงอายุ (高齢者マーク)” → × (ที่ห้ามคือการเบียดเข้าใกล้ และการแทรกจนรถนั้นรักษาระยะห่างที่จำเป็นไม่ได้)
• “เมื่อรถคันหน้ากำลังจะแซงรถจักรยานยนต์ขนาดเล็ก การแซงรถคันนั้นถือเป็นการแซงซ้อนและห้าม” → × (การแซงซ้อนคือกรณีที่รถคันหน้ากำลังจะแซงรถยนต์)
• “ทางขึ้นเขาที่ลาดชันเป็นที่ห้ามแซง” → × (บริเวณยอดทางขึ้นเนินและทางลงเขาที่ลาดชัน)

เคล็ดลับไม่ให้ผิด

ถ้าในข้อสอบมีคำว่า “追い抜き” ให้ตรวจก่อนว่า “สถานที่อยู่ภายใน 30m ก่อนถึงทางม้าลาย・ทางข้ามสำหรับจักรยานหรือไม่” ถ้าเป็นที่อื่นแต่เขียนว่า “ห้ามขับผ่านขึ้นหน้าด้วย” มีโอกาสสูงที่จะเป็น ×

กฎของฝั่งที่ถูกแซงก็ออกสอบ เมื่อถูกแซงห้ามเร่งความเร็วจนกว่าการแซงจะเสร็จ และถ้าที่ว่างไม่พอ ให้ชิดซ้ายให้มากที่สุดเพื่อหลีกทาง (ไม่ใช่ชิดขวา)

ฝึกด้วยข้อสอบจำลองภาษาแม่

การทดสอบความรู้ตั้งแต่ตุลาคม 2025 มี 50 ข้อ แบบ ○× ต้องตอบถูก 45 ข้อขึ้นไป ดริลการเปลี่ยนใบขับขี่ต่างประเทศของ menkyopass ให้ฝึกข้อสอบเรื่องการแซงและการขับผ่านขึ้นหน้าพร้อมคำอธิบายเป็นภาษาแม่ได้ (ข้อสอบจำลองครั้งที่ 1 และ 3 หมวดใช้ฟรี ทุกข้อซื้อครั้งเดียว ¥2,980)

ข้อสอบฝึกหัดที่ใช้คำนี้

• ในที่ที่มีป้ายนี้ ถ้าเป็นการแซงที่ไม่ล้ำเข้าไปฝั่งขวาของถนน ก็แซงได้
• ห้ามแซงหรือขับผ่านขึ้นหน้ารถที่ติดเครื่องหมายผู้ขับขี่สูงอายุ
• การแซง (追越し) หมายถึงการเปลี่ยนเส้นทางเพื่อขึ้นไปข้างหน้ารถคันหน้าที่กำลังวิ่งอยู่
• ที่ทางม้าลายและในระยะ 30 เมตรก่อนถึงทางม้าลาย ไม่เพียงห้ามแซง (追越し) แต่ยังห้ามขับผ่านขึ้นหน้า (追抜き) ด้วย
• ที่ทางแยกและในระยะ 30 เมตรก่อนถึงทางแยก ห้ามแซงแม้กำลังขับอยู่บนถนนที่มีสิทธิ์ผ่านก่อน (優先道路)
• ที่ทางรถไฟตัดผ่านและในระยะ 30 เมตรก่อนถึง ห้ามแซง
• บริเวณใกล้ทางโค้งของถนน แซงได้เฉพาะเมื่อมองเห็นข้างหน้าได้ชัดเจน
• ทางขึ้นเนินที่ลาดชันเป็นที่ห้ามแซง
• ในอุโมงค์ ห้ามแซงไม่ว่าจะมีช่องจราจรแบ่งไว้หรือไม่
• เมื่อรถคันหน้ากำลังจะแซงรถจักรยานยนต์ขนาดเล็ก (原付) การแซงรถคันหน้านั้นถือเป็นการแซงซ้อนซึ่งต้องห้าม

คำถามที่พบบ่อย

คู่มือที่เกี่ยวข้อง

• กฎการแซงในญี่ปุ่น｜สถานที่ห้ามแซงและความต่างของ 追越し กับ 追抜き
• สิทธิ์ผ่านก่อนในญี่ปุ่น｜ทางแยก คนเดินเท้า รถฉุกเฉิน
• ป้ายจราจรญี่ปุ่น｜ป้ายที่ผิดบ่อยในข้อสอบเปลี่ยนใบขับขี่ต่างประเทศ
• กฎทางด่วนญี่ปุ่น｜สูงสุด 100・ต่ำสุด 50km/h รถที่ใช้ไม่ได้
• 徐行 (ขับช้า) กับ 一時停止 (หยุดสนิท) ต่างกันไง｜ข้อสอบเปลี่ยนใบขับขี่

แหล่งข้อมูล (ภาษาญี่ปุ่น)

• e-Gov法令検索「道路交通法」（第2条第1項第21号・第18条・第28条・第29条・第30条・第38条第3項・第53条・第71条第5号の4）
• e-Gov法令検索「道路交通法施行令」（第21条 合図の時期）
• 警察庁「交通の方法に関する教則」（令和6年11月13日現在・全文PDF）