ช่องทางหลักของทางด่วน (本線車道)|ต่างจากช่องเร่งความเร็ว・ไหล่ทาง
ปรับปรุง: 2026-10
ช่องทางหลักของทางด่วน (本線車道/honsen shadō) คือส่วนของช่องทางที่ปกติใช้วิ่งด้วยความเร็วสูงบนทางหลวงพิเศษแห่งชาติ (高速自動車国道) และถนนเฉพาะรถยนต์ (自動車専用道路) ไม่รวมช่องเร่งความเร็ว ช่องลดความเร็ว ช่องทางสำหรับรถขึ้นเนิน แนวขอบทาง (路側帯) และไหล่ทาง ในข้อสอบมักถามว่า “เมื่อเข้าร่วม รถบนช่องทางหลักมีสิทธิ์ก่อน” “บนช่องทางหลักห้ามกลับรถ・ถอยหลัง・ข้ามเกาะกลางถนน” “ความเร็วต่ำสุด 50km/h มีเฉพาะช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติ”
นิยามตามกฎหมาย
กฎหมายจราจรทางบก มาตรา 2 วรรค 1 อนุ 3-2 นิยามช่องทางหลักว่า “ผิวจราจรที่ประกอบด้วยช่องจราจรหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติหรือถนนเฉพาะรถยนต์” คู่มือ (教則) ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติอธิบายว่าเป็นส่วนที่ปกติวิ่งด้วยความเร็วสูงบนทางด่วน โดยไม่รวมช่องเร่งความเร็ว ช่องลดความเร็ว ช่องทางสำหรับรถขึ้นเนิน แนวขอบทาง และไหล่ทาง
กฎหมายเรียกช่องทางหลักรวมกับช่องเร่งความเร็ว・ช่องลดความเร็ว・ช่องทางสำหรับรถขึ้นเนินว่า “ช่องทางหลัก ฯลฯ (本線車道等)” และใช้แยกในเรื่องหน้าที่เมื่อรถเสีย ฯลฯ (มาตรา 75-11 ของกฎหมายเดียวกัน)
| ส่วน | รวมอยู่ในช่องทางหลักหรือไม่ |
|---|---|
| ช่องทางวิ่ง・ช่องทางแซง | รวม |
| ช่องเร่งความเร็ว・ช่องลดความเร็ว | ไม่รวม (แต่รวมใน “本線車道等”) |
| ช่องทางสำหรับรถขึ้นเนิน | ไม่รวม (แต่รวมใน “本線車道等”) |
| แนวขอบทาง・ไหล่ทาง | ไม่รวม |
สิ่งที่ต้องปฏิบัติบนช่องทางหลัก
เมื่อเข้าช่องทางหลัก ถ้ามีช่องเร่งความเร็วให้เร่งความเร็วให้พอในช่องนั้น และห้ามกีดขวางรถที่วิ่งอยู่บนช่องทางหลัก (มาตรา 75-6・75-7 ของกฎหมายเดียวกัน) เมื่อออก ให้ใช้ช่องจราจรฝั่งทางออกล่วงหน้า และถ้ามีช่องลดความเร็วให้ใช้ช่องนั้น
บนช่องทางหลักห้ามข้าม ห้ามกลับรถ ห้ามถอยหลัง (มาตรา 75-5 ของกฎหมายเดียวกัน) แม้ขับเลยทางออกก็ถอยหลังไม่ได้ บนทางหลวงพิเศษแห่งชาติ ฯลฯ ห้ามหยุดและห้ามจอด ยกเว้นกรณีจำเป็น เช่น รถเสียแล้วจอดบนไหล่ทาง・แนวขอบทางที่กว้างพอ (มาตรา 75-8 ของกฎหมายเดียวกัน) ถ้ารถเสียจนขับต่อไม่ได้บน本線車道等หรือไหล่ทาง ให้แสดงด้วยอุปกรณ์แสดงการหยุดรถ (停止表示器材) และย้ายรถออกนอก本線車道等 (มาตรา 75-11 ของกฎหมายเดียวกัน)
บทบัญญัติเกี่ยวกับทางแยกในกฎหมายจราจรทางบกไม่ใช้กับรถยนต์ที่วิ่งอยู่บนช่องทางหลัก (มาตรา 16 วรรค 3 ของกฎหมายเดียวกัน)
ตัวเลขความเร็ว
ที่มีกำหนดความเร็วต่ำสุดคือช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติเท่านั้น ช่องทางหลักของถนนเฉพาะรถยนต์ไม่มีความเร็วต่ำสุดตามกฎหมาย และความเร็วสูงสุดตามกฎหมายคือ 60km/h (พระราชกฤษฎีกา มาตรา 11)
| ถนน | ความเร็วสูงสุดตามกฎหมาย | ความเร็วต่ำสุดตามกฎหมาย |
|---|---|---|
| ช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติ (รถยนต์ธรรมดา・รถจักรยานยนต์ ฯลฯ) | 100km/h | 50km/h |
| เช่นเดียวกัน (รถบรรทุกขนาดใหญ่ ฯลฯ) | 90km/h | 50km/h |
| เช่นเดียวกัน (รถสามล้อ・รถที่กำลังลากจูง ฯลฯ) | 80km/h | 50km/h |
| ถนนเฉพาะรถยนต์ | 60km/h | ไม่มี |
รูปแบบข้อสอบและข้อหลอกในการทดสอบความรู้ (知識確認)
ระวังประโยคที่สลับ “ช่องทางหลัก” กับ “ทางด่วนทั้งหมด”
- “เมื่อเข้าร่วมช่องทางหลัก รถที่เข้าร่วมมีสิทธิ์ก่อน” → × (รถบนช่องทางหลักมีสิทธิ์ก่อน)
- “ความเร็วต่ำสุดตามกฎหมายบนช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติคือ 50km/h” → ○
- “ถนนทั่วไปก็มีความเร็วต่ำสุดตามกฎหมาย” → × (ไม่มี เว้นแต่ป้ายกำหนด)
- “ถ้าขับเลยทางออก ถอยหลังบนไหล่ทางกลับไปได้” → × (ห้ามถอยหลัง)
- “ตอนรถติดวิ่งบนไหล่ทางได้” → ×
ข้อสอบฝึกหัดที่ใช้คำนี้
- บนช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติ (高速自動車国道) ความเร็วต่ำสุดตามกฎหมายของรถยนต์ธรรมดาคือ 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
- บนช่องทางหลักของทางด่วน ห้ามหยุดหรือจอดรถ แม้ในกรณีที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เช่น รถเสีย
- บนช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติ ความเร็วสูงสุดตามกฎหมายของรถเคคาร์ (軽自動車: รถยนต์ขนาดเล็กพิเศษ) คือ 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
- บนช่องทางหลักของทางหลวงพิเศษแห่งชาติ ความเร็วสูงสุดตามกฎหมายของรถบรรทุกขนาดใหญ่คือ 90 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
- เมื่อเข้าร่วมช่องทางหลักของทางด่วน รถที่เข้าร่วมมีสิทธิ์ก่อน รถบนช่องทางหลักจึงต้องลดความเร็วและหลีกทางให้
- บนช่องทางหลักของทางด่วน ห้ามกลับรถ ถอยหลัง หรือขับข้ามเกาะกลางถนน
คำถามที่พบบ่อย
Q. ช่องเร่งความเร็วเป็นช่องทางหลักไหม
A. ไม่รวมอยู่ในช่องทางหลัก ช่องทางหลักรวมกับช่องเร่งความเร็ว・ช่องลดความเร็ว・ช่องทางสำหรับรถขึ้นเนิน เรียกว่า “本線車道等”
Q. เมื่อเข้าช่องทางหลัก ใครมีสิทธิ์ก่อน
A. รถที่วิ่งอยู่บนช่องทางหลัก รถที่เข้าร่วมต้องเร่งความเร็วให้พอในช่องเร่งความเร็ว แล้วเข้าโดยไม่กีดขวางรถบนช่องทางหลัก
Q. ขับ原付บนช่องทางหลักได้ไหม
A. ไม่ได้ ทางด่วนไม่ให้รถจักรยานยนต์ขนาดเล็ก (原付) และรถสองล้อไม่เกิน 125cc ฯลฯ ใช้