แนวขอบทาง (路側帯) vs ทางเท้า (歩道)｜เส้นขาว・จอดรถ・จักรยาน

ตารางเปรียบเทียบแนวขอบทางกับทางเท้า

พระราชบัญญัติจราจรทางบก (道路交通法) มาตรา 2 กำหนดว่า ทางเท้าคือ “ส่วนของถนนที่แบ่งด้วยแนวขอบทางเท้า รั้ว หรือสิ่งก่อสร้างอื่นที่คล้ายกัน เพื่อใช้สำหรับการสัญจรของคนเดินเท้า” และแนวขอบทางคือ “ส่วนของถนนที่เป็นแถบยาว ตั้งอยู่ชิดริมถนนของถนนที่ไม่มีทางเท้า หรือด้านที่ไม่มีทางเท้าของถนน และแบ่งด้วยเครื่องหมายจราจรบนพื้นทาง” วิธีแยกที่สำคัญที่สุดคือแบ่งด้วย “สิ่งก่อสร้าง (ขอบทางเท้า・รั้ว)” หรือ “เครื่องหมายบนพื้นทาง (เส้นขาว)”

อีกจุดชี้ขาดคือ “มีทางเท้าหรือไม่” แนวขอบทางจะมีเฉพาะด้านที่ไม่มีทางเท้า เส้นขาว 1 เส้นที่ขอบซ้ายของผิวจราจรบนถนนที่มีทางเท้าไม่ใช่แนวขอบทาง แต่เป็นเส้นขอบนอกผิวจราจร (車道外側線) และด้านนอกเส้นก็เป็นส่วนหนึ่งของผิวจราจร

แนวขอบทางมี 3 ชนิด (แยกด้วยรูปแบบเส้นขาว)

แนวขอบทางมี 3 ชนิดที่รูปแบบเครื่องหมายต่างกัน และกฎการหยุด/จอดรถหรือการวิ่งของจักรยานจะเปลี่ยนไป ในข้อสอบมีข้อหลอกแบบ “ถ้ากว้างพอ เข้าไปจอดในแนวขอบทางชนิดใดก็ได้” ที่เข้าได้มีเพียงแนวขอบทางเส้นขาว 1 เส้นเท่านั้น

เมื่อรถตัดผ่านทางเท้าหรือแนวขอบทาง

บนถนนที่แยกทางเท้าหรือแนวขอบทาง (รวมเรียกว่า “ทางเท้า ฯลฯ”) กับผิวจราจร รถต้องวิ่งบนผิวจราจร ข้อยกเว้นคือกรณีที่จำเป็นต้องตัดผ่านเพื่อเข้าออกสถานที่นอกถนน (ลานจอดรถ・โรงจอดรถ・ปั๊มน้ำมัน ฯลฯ) (พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 17 วรรค 1)

ในกรณีนั้น ต้องหยุดรถให้สนิทก่อนเข้าทางเท้า ฯลฯ และไม่กีดขวางการสัญจรของคนเดินเท้า (มาตราเดียวกัน วรรค 2) แม้ไม่มีคนเดินเท้าก็ละเว้นการหยุดไม่ได้ และจะใช้การขับช้า (徐行) แทนก็ไม่ได้

ข้อสอบจริง: “เมื่อตัดผ่านทางเท้าเพื่อเข้าโรงจอดรถหรือลานจอดรถ แม้ไม่มีคนเดินเท้า ต้องหยุดรถให้สนิทก่อนถึงทางเท้า” → คำตอบคือ ○

วิธีหยุด/จอดรถ (ระวังตัวเลข 0.75m)

การหยุด/จอดรถ บนถนนที่ไม่มีทางเท้าหรือแนวขอบทาง ให้ชิดขอบซ้ายของถนน บนถนนทั่วไปที่มีทางเท้าหรือแนวขอบทาง ให้ชิดขอบซ้ายของผิวจราจร (คู่มือวิธีการจราจร 教則) ถ้าแนวขอบทางกว้าง เข้าไปในแนวขอบทางได้ แต่ต้องเว้นที่ว่างทางซ้ายของรถ 0.75m ขึ้นไป (พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 47 วรรค 3・พระราชกฤษฎีกาฯ มาตรา 14 ฉ)

แนวขอบทางที่กว้างไม่เกิน 0.75m ห้ามเข้าไป ให้จอดชิดขอบซ้ายของผิวจราจร เส้นทึบกับเส้นประสีขาว (แนวขอบทางห้ามหยุดและห้ามจอด) หรือเส้นคู่สีขาว (แนวขอบทางสำหรับคนเดินเท้า) แม้กว้างก็เข้าไม่ได้ ทางด่วนห้ามคนเดินเท้าสัญจร จึงให้เข้าไปในแนวขอบทางแล้วจอดชิดขอบซ้ายของถนน

สำหรับทางเท้า ไม่มีกฎให้นำรถเข้าไปเพื่อหยุด/จอด ถ้ามีข้อสอบเรื่องจอดรถบนทางเท้า ให้สงสัยก่อนว่าผิด

ข้อสอบจริง: “เมื่อหยุด/จอดรถบนถนนที่มีแนวขอบทางแคบกว้างไม่เกิน 0.75 เมตร ต้องเข้าไปหยุด/จอดในแนวขอบทาง” → คำตอบคือ × (ไม่เข้าไป ให้ชิดขอบซ้ายของผิวจราจร)

• ถนนที่ไม่มีทั้งทางเท้าและแนวขอบทาง: ชิดขอบซ้ายของถนน
• ถนนที่มีทางเท้า: ชิดขอบซ้ายของผิวจราจร
• แนวขอบทางเส้นขาว 1 เส้น กว้างไม่เกิน 0.75m: ไม่เข้าไป ชิดขอบซ้ายของผิวจราจร
• แนวขอบทางเส้นขาว 1 เส้น กว้างเกิน 0.75m: เข้าไปข้างใน เว้นทางซ้าย 0.75m ขึ้นไป
• แนวขอบทางเส้นทึบ+เส้นประ หรือเส้นทึบ 2 เส้น: ไม่เข้าไปไม่ว่ากว้างเท่าใด

จักรยาน・特定小型原付ผ่านทางไหนได้

ยานพาหนะเบา เช่น จักรยาน และ特例特定小型原付 (ให้ไฟแสดงความเร็วสูงสุดกะพริบ และไม่เกิน 6 กม./ชม.) วิ่งในแนวขอบทางที่อยู่ด้านซ้ายของถนนได้ แต่ผ่านที่ที่กีดขวางคนเดินเท้าอย่างมาก หรือเส้นคู่สีขาว (แนวขอบทางสำหรับคนเดินเท้า) ไม่ได้ และเมื่อผ่านก็ต้องใช้ความเร็วและวิธีที่ไม่กีดขวางคนเดินเท้า (พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 17 ตรี)

ทางเท้า โดยหลักจักรยานผ่านไม่ได้ จักรยานธรรมดาผ่านทางเท้าได้เฉพาะเมื่อป้ายหรือเครื่องหมายอนุญาต เมื่อผู้ขับเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี・ผู้สูงอายุ 70 ปีขึ้นไป・ผู้พิการทางร่างกาย หรือเมื่อจำเป็นจริงๆ จากสภาพผิวจราจร (มาตรา 63 จัตวา・คู่มือฯ) ในกรณีนั้นต้องขับช้าด้านที่ใกล้ผิวจราจร และหยุดรถให้สนิทเมื่ออาจกีดขวางคนเดินเท้า 特例特定小型原付ผ่านทางเท้าได้เฉพาะเมื่อป้ายหรือเครื่องหมายอนุญาตเท่านั้น (มาตรา 17 ทวิ)

ในการทดสอบความรู้ (知識確認) มักถามแบบ “จักรยานห้ามวิ่งในแนวขอบทาง” (×) และ “จักรยานวิ่งบนทางเท้าได้ตลอด” (×) จึงต้องจำที่ที่ผ่านได้คู่กับเงื่อนไข

กฎของคนเดินเท้าและสรุปข้อสอบหลอก

คนเดินเท้า บนถนนที่มีทางเท้าหรือแนวขอบทางที่กว้างพอ ให้เดินในนั้น บนถนนที่ไม่มีทั้งทางเท้าและแนวขอบทางที่กว้างพอ ให้เดินชิดขอบขวาของถนน (มาตรา 10・คู่มือฯ) จากมุมของรถ ทั้งสองแบบเป็น “ที่ของคนเดินเท้า” ที่ต้องให้ความสำคัญเหมือนกัน

สุดท้าย เมื่ออ่านข้อสอบให้ตรวจ 3 จุด คือ “เส้นขาวหรือขอบทางเท้า” “มีทางเท้าหรือไม่” “รูปแบบเส้นเป็นอย่างไร” ถ้าฝึกข้อสอบเรื่องแนวขอบทางและทางเท้าพร้อมศัพท์ภาษาญี่ปุ่นด้วยข้อสอบจำลองที่อ่านเป็นภาษาแม่ได้ จะไม่ลังเลในวันจริง

• “แนวขอบทางมีได้ทั้งด้านที่มีทางเท้า” → × (เฉพาะด้านที่ไม่มีทางเท้า)
• “ถ้าไม่มีคนเดินเท้า ขับช้าตัดผ่านทางเท้าได้” → × (ต้องหยุดรถให้สนิทเสมอ)
• “ถ้ากว้างพอ เข้าไปจอดในแนวขอบทางเส้นทึบกับเส้นประสีขาวได้” → ×
• “เมื่อเข้าไปจอดในแนวขอบทาง ต้องเว้นทางซ้าย 0.75m ขึ้นไป” → ○

ข้อสอบฝึกหัดที่ใช้คำนี้

• ป้าย “ทางม้าลาย” (横断歩道) เป็นป้ายแสดงคำสั่งพื้นสีน้ำเงิน มีรูปคนเดินเท้าสีขาว
• ในที่ที่ไม่ใช่ทางแยก และไม่มีทั้งทางม้าลาย ทางข้ามสำหรับจักรยาน หรือทางรถไฟตัดผ่าน ถ้ามีสัญญาณไฟจราจร ต้องหยุดก่อนถึงสัญญาณไฟนั้น
• เมื่อมีคนเดินเท้ากำลังจะข้ามทางม้าลาย แค่ขับช้าพอที่จะหยุดรถได้ทันที (徐行) และหลีกทางให้คนเดินเท้าก็พอ
• เมื่อเข้าใกล้ทางม้าลาย และไม่แน่ชัดว่ามีคนจะข้ามหรือไม่ ต้องลดความเร็วลงให้สามารถหยุดก่อนถึงทางม้าลายได้
• เมื่อมีรถคันอื่นหยุดอยู่ก่อนถึงทางม้าลาย ก่อนขับผ่านข้างรถคันนั้นขึ้นไปข้างหน้า ต้องหยุดรถให้สนิท (一時停止)
• เมื่อมีจักรยานกำลังจะข้ามทางข้ามสำหรับจักรยาน ต้องหยุดรถให้สนิทก่อนถึงทางข้ามและหลีกทางให้ เช่นเดียวกับคนเดินเท้าที่ทางม้าลาย
• เมื่อมีคนเดินเท้ากำลังข้ามถนนที่ทางแยกหรือบริเวณใกล้ทางแยกที่ไม่มีทางม้าลาย ห้ามขัดขวางการข้ามของเขา
• เมื่อจะขับข้ามทางเท้าเพื่อเข้าโรงรถหรือที่จอดรถ แม้ไม่มีคนเดินเท้า ก็ต้องหยุดรถให้สนิท (一時停止) ก่อนถึงทางเท้า
• บนถนนที่มีแนวขอบทางสำหรับคนเดิน (路側帯) แคบ กว้างไม่เกิน 0.75 เมตร เมื่อจะหยุดหรือจอดรถ ต้องเข้าไปหยุดหรือจอดในแนวขอบทางนั้น
• ที่ทางม้าลายและในระยะ 30 เมตรก่อนถึงทางม้าลาย ไม่เพียงห้ามแซง (追越し) แต่ยังห้ามขับผ่านขึ้นหน้า (追抜き) ด้วย

คำถามที่พบบ่อย

คู่มือที่เกี่ยวข้อง

• กฎการจอดรถในญี่ปุ่น｜ตาราง 5m・10m・3m・1m (ข้อสอบเปลี่ยนใบขับขี่)
• การจอดรถ vs การหยุดรถชั่วครู่ ต่างกันไง｜กฎ 5 นาทีและการรับส่งคน
• 原付 กับ สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า (特定小型原付) ในญี่ปุ่น ต่างกันอย่างไร
• สิทธิ์ผ่านก่อนในญี่ปุ่น｜ทางแยก คนเดินเท้า รถฉุกเฉิน
• กฎทางด่วนญี่ปุ่น｜สูงสุด 100・ต่ำสุด 50km/h รถที่ใช้ไม่ได้

แหล่งข้อมูล (ภาษาญี่ปุ่น)

• e-Gov法令検索「道路交通法」（第2条第1項第2号・第3号の4、第10条、第17条、第17条の2、第17条の3、第47条、第63条の4）
• e-Gov法令検索「道路交通法施行令」（第14条の6 路側帯での駐停車）
• 警察庁「交通の方法に関する教則」（令和6年11月13日現在・全文PDF）