जापानका ट्राफिक चिन्ह: नियन्त्रण चिन्ह र निर्देशन चिन्हको फरक
अपडेट: 2026-10
नियन्त्रण चिन्ह (規制標識) ले “… गर्नु हुँदैन”, “… गर्नैपर्छ” देखाउँछ, निर्देशन चिन्ह (指示標識) ले “… गर्न सकिन्छ”, “यो … को ठाउँ हो” देखाउँछ। मुख्य चिन्ह (本標識) यी दुईमा चेतावनी चिन्ह र मार्गदर्शन चिन्ह थपेर 4 प्रकारका छन्, र तिनमुनि जोडिने सहायक चिन्ह (補助標識) ले अर्थ थप्छ। रङले मात्र निर्णय गर्दा गल्ती हुने चिन्ह भएकाले भूमिकाबाट सम्झनु पक्का तरिका हो।
नियन्त्रण चिन्ह र निर्देशन चिन्हको तुलना तालिका
सडक चिन्ह (道路標識 / दोरो ह्योशिकि) कानुनी रूपमा “मुख्य चिन्ह” र “सहायक चिन्ह” मा छुट्टिन्छन्, र मुख्य चिन्ह मार्गदर्शन चिन्ह, चेतावनी चिन्ह, नियन्त्रण चिन्ह, निर्देशन चिन्ह गरी 4 प्रकारका छन् (सडक चिन्ह, लेन रेखा र सडक मार्किङसम्बन्धी आदेश धारा 1)। ज्ञान परीक्षा (知識確認) मा सबैभन्दा बढी झुक्किने भनेको नियन्त्रण चिन्ह (kisei hyōshiki) र निर्देशन चिन्ह (shiji hyōshiki) हो।
| विषय | नियन्त्रण चिन्ह (規制標識 / किसेइ ह्योशिकि) | निर्देशन चिन्ह (指示標識 / शिजि ह्योशिकि) |
|---|---|---|
| भूमिका (शिक्षा) | तोकिएको ट्राफिक तरिका निषेध गर्ने, वा तोकिएको तरिकाअनुसार चल्न निर्देशन दिने | तोकिएको ट्राफिक तरिका गर्न सकिने कुरा, वा सडक ट्राफिकमा तोकिएका ठाउँ आदि देखाउने |
| एक शब्दमा | निषेध, सीमा, तोकिएको तरिका | अनुमति, ठाउँको सूचना |
| मुख्य उदाहरण | सवारी आवागमन बन्द, पार्किङ निषेध, अधिकतम गति, पूर्ण रूपमा रोक्नु, एकतर्फी बाटो | पार्किङ गर्न सकिने, समानान्तर चल्न सकिने, जेब्रा क्रसिङ, सुरक्षा क्षेत्र, प्राथमिकता प्राप्त सडक, रोक्ने रेखा |
| मुख्य रङ | सेतो पृष्ठभूमिमा रातो किनारा, नीलो पृष्ठभूमिमा रातो तेर्सो धर्को, रातो पृष्ठभूमि (पूर्ण रूपमा रोक्नु), नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो (एकतर्फी बाटो आदि) | नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो अक्षर/चिन्ह |
| मुख्य रूपमा राख्ने निकाय | धेरैजसो प्रिफेक्चरको सार्वजनिक सुरक्षा आयोग (公安委員会) (तौल सीमा, उचाइ सीमा आदि सडक व्यवस्थापक) | प्रिफेक्चरको सार्वजनिक सुरक्षा आयोग |
| जोडी उदाहरण | “अगाडि प्राथमिकता प्राप्त सडक”, “पार्किङ निषेध” | “प्राथमिकता प्राप्त सडक”, “पार्किङ गर्न सकिने” |
मुख्य चिन्हका 4 प्रकार + सहायक चिन्हको भूमिका
प्रहरी निकाय (警察庁) को “ट्राफिक नियमसम्बन्धी शिक्षा (交通の方法に関する教則)” ले 5 वटा चिन्हको भूमिका यसरी व्याख्या गरेको छ। चेतावनी चिन्ह (警戒標識) “सडकमा भएको खतरा वा ध्यान दिनुपर्ने अवस्था आदि पहिले नै जानकारी दिएर सचेत गराउने”, मार्गदर्शन चिन्ह (案内標識) “ठाउँको नाम, दिशा, दूरी आदि देखाएर यात्रा सजिलो बनाउने” हो।
सहायक चिन्ह सामान्यतया मुख्य चिन्हमुनि जोडिन्छ, र नियन्त्रणको कारण, वा नियन्त्रण लागू हुने समय, बार, गाडीको प्रकार आदि तोक्छ। सहायक चिन्ह एक्लै राखिँदैन, अनिवार्य रूपमा मुख्य चिन्हसँग जोडेर पढ्नुहोस्।
राख्ने निकाय पनि फरक छ। मार्गदर्शन चिन्ह र चेतावनी चिन्ह सडक व्यवस्थापक (राष्ट्र, स्थानीय निकाय आदि) ले राख्छन्, र धेरैजसो नियन्त्रण चिन्ह र निर्देशन चिन्ह प्रिफेक्चरको सार्वजनिक सुरक्षा आयोगले राख्छ (सोही आदेश धारा 4)। ट्राफिक नियन्त्रण सार्वजनिक सुरक्षा आयोगको काम (सडक ट्राफिक ऐन (道路交通法) धारा 4) भएकाले धेरैजसो नियन्त्रण चिन्ह सार्वजनिक सुरक्षा आयोगतर्फ छन्।
रङ र आकारबाट छुट्याउने अनुमान
चिन्हको रङ “सडक चिन्ह, लेन रेखा र सडक मार्किङसम्बन्धी आदेश” को अनुसूची 2 मा विस्तृत रूपमा तोकिएको छ। मोटामोटी अनुमान तल छ।
| प्रकार | देखिने रूपको अनुमान | प्रतिनिधि उदाहरण |
|---|---|---|
| नियन्त्रण चिन्ह | सेतो पृष्ठभूमिमा रातो किनारा र नीलो चिन्हको गोलो / नीलो पृष्ठभूमिमा रातो तेर्सो धर्कोको गोलो / रातो पृष्ठभूमिमा सेतो अक्षरको उल्टो त्रिकोण | सवारी आवागमन बन्द, अधिकतम गति, पार्किङ निषेध, पार्किङ तथा रोकाइ निषेध, पूर्ण रूपमा रोक्नु |
| नियन्त्रण चिन्ह (नीलो पृष्ठभूमिका) | नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो चिन्ह/तीर | एकतर्फी बाटो, तोकिएको दिशाबाहेक जान निषेध, विशेष लेन (専用通行帯), मोपेडको दुई चरणमा दायाँ मोड |
| निर्देशन चिन्ह | नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो अक्षर/चिन्ह (मुख्यतः चारकुने) | पार्किङ गर्न सकिने, जेब्रा क्रसिङ, सुरक्षा क्षेत्र, प्राथमिकता प्राप्त सडक |
| चेतावनी चिन्ह | पहेँलो पृष्ठभूमिमा कालो चिन्ह (हीरा आकार) | रेलवे क्रसिङ छ, सडक निर्माण भइरहेको, विद्यालय/किन्डरगार्टेन/बालस्याहार केन्द्र आदि छ |
| मार्गदर्शन चिन्ह | एक्सप्रेसवेमा हरियो पृष्ठभूमिमा सेतो अक्षर, साधारण सडकको दिशा/दूरी नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो अक्षर, नगरपालिकाको नाम आदि सेतो पृष्ठभूमिमा नीलो अक्षर | दिशा र दूरी, प्रवेशद्वारको दिशा |
| सहायक चिन्ह | सेतो पृष्ठभूमिमा कालो अक्षर (गाडीको प्रकार हल्का पहेँलो पृष्ठभूमि, “समाप्त” नीलो तेर्सो पट्टी) | “8-20”, “मोपेडबाहेक”, “यहाँदेखि”, “समाप्त” |
“नीलो चिन्ह = निर्देशन चिन्ह” भनेर सम्झनु खतरनाक
धेरै हुने गलत बुझाइ “नीलो चारकुने भनेको निर्देशन चिन्ह” भन्ने सम्झने तरिका हो। आदेशको अनुसूची 2 मा एकतर्फी बाटो, तोकिएको दिशाबाहेक जान निषेध, विशेष लेन, साधारण मोपेडको दायाँ मोड्ने तरिका (दुई चरण) आदि पनि नीलो पृष्ठभूमिमा सेतोले देखाइन्छन्, तर यी नियन्त्रण चिन्ह हुन्। पालना नगरे उल्लङ्घन हुन्छ।
छुट्याउने उपाय भूमिकाबाट सोच्नु हो। “त्यो दिशामा मात्र जान सकिन्छ”, “त्यो गाडी मात्र चल्न सक्छ” जस्तो कामलाई बाँध्छ भने नियन्त्रण चिन्ह, “यहाँ जेब्रा क्रसिङ छ”, “यहाँ पार्किङ गर्न सकिन्छ” जस्तो ठाउँ वा अनुमतिको जानकारी दिन्छ भने निर्देशन चिन्ह हो।
नाम मिल्दाजुल्दा जोडीमा पनि ध्यान दिनुहोस्। “प्राथमिकता प्राप्त सडक (優先道路)” निर्देशन चिन्ह (आफू प्राथमिकता प्राप्त सडकमा चलिरहेको देखाउने), “अगाडि प्राथमिकता प्राप्त सडक (前方優先道路)” नियन्त्रण चिन्ह (अगाडिको सडकलाई प्राथमिकता भएकाले त्यहाँका गाडीलाई अवरोध गर्नु हुँदैन) हो। त्यसै गरी “पार्किङ गर्न सकिने” निर्देशन चिन्ह, “पार्किङ निषेध” नियन्त्रण चिन्ह हो।
सहायक चिन्ह पढ्ने तरिका
सहायक चिन्हले मुख्य चिन्हको नियन्त्रणलाई “कहिले”, “कसलाई”, “कहाँदेखि कहाँसम्म” मा सीमित गर्छ। परीक्षामा सहायक चिन्हको अर्थ उल्टो पढाउने प्रश्न आउँछन्।
- “8-20”: बिहान 8 बजेदेखि बेलुका 8 बजेसम्म मात्र नियन्त्रण। अन्य समयमा नियन्त्रण लागू हुँदैन
- “आइतबार र बिदाबाहेक (日・休日を除く)”: आइतबार र सार्वजनिक बिदामा नियन्त्रण हुँदैन
- “मोपेडबाहेक (原付を除く)”: मोपेड नियन्त्रणको दायरामा पर्दैन (चल्न, पार्किङ गर्न आदि सकिन्छ)
- “大貨等” जस्ता गाडीको प्रकार: सो प्रकारका गाडी मात्र नियन्त्रणको दायरामा पर्छन्
- “यहाँदेखि”, “यहाँसम्म”, “क्षेत्रभित्र”, “समाप्त”: नियन्त्रणको खण्ड देखाउँछ
ज्ञान परीक्षाका प्रश्नका उदाहरण
menkyopass का प्रश्नबाट चिन्हका प्रकारसम्बन्धी वास्तविक प्रश्न ढाँचाका उदाहरण।
प्रश्न: “सडक चिन्हमध्ये मुख्य चिन्ह नियन्त्रण चिन्ह, निर्देशन चिन्ह, चेतावनी चिन्ह, मार्गदर्शन चिन्ह गरी 4 प्रकारका छन्।” उत्तर: ○। सहायक चिन्हले मुख्य चिन्हको अर्थ थप्ने भएकाले मुख्य चिन्हका 4 प्रकारमा पर्दैन।
प्रश्न: “‘जेब्रा क्रसिङ’ को चिन्ह नीलो पृष्ठभूमिमा सेतोले पैदल यात्री कोरिएको निर्देशन चिन्ह हो।” उत्तर: ○। पहेँलो हीरा आकारमा बच्चा कोरिएको “विद्यालय, किन्डरगार्टेन, बालस्याहार केन्द्र आदि छ” चेतावनी चिन्ह हो, चित्र मिल्दो भए पनि फरक चिन्ह हो।
प्रश्न: “‘सवारी आवागमन बन्द’ को मुख्य चिन्हमा ‘मोपेडबाहेक’ भन्ने सहायक चिन्ह जोडिएको सडकमा मोटर जडित साइकल पनि चल्न पाउँदैन।” उत्तर: ×। “… बाहेक” ले सो प्रकारलाई नियन्त्रणको दायराबाट हटाउने अर्थ दिने भएकाले मोटर जडित साइकल चल्न सक्छ।
आफ्नै भाषामा चिन्हका प्रश्न अभ्यास गर्नुहोस्
ज्ञान परीक्षा चित्र होइन, वाक्यको ○× प्रश्न भएकाले चिन्हको नाम (जापानी) र प्रकारलाई सही रूपमा जोडेर राख्नुपर्छ। menkyopass को नमुना परीक्षा (पहिलो र 3 विषय निःशुल्क) मा चिन्हका प्रश्न आफ्नै भाषाको व्याख्यासहित बारम्बार जाँच्न सकिन्छ।
यो शब्द आउने अभ्यास प्रश्न
- यो चिन्ह भएको सडकमा साधारण मोटरसाइकल बढीमा 3 वटासम्म छेउछेउ लागेर (समानान्तर) चलाउन पाइन्छ।
- यो चिन्ह भएको चोकमा बिस्तारै चलाएर सुरक्षित छ भनी हेरेपछि नरोकिकनै पार गर्न सकिन्छ।
- यो चिन्ह भएको ठाउँमा रोक्ने रेखा छैन भने चोकभन्दा ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्छ।
- यो चिन्ह भएको ठाउँमा पार्किङ मात्र होइन, छोटो रोकाइ पनि निषेध छ।
- यो चिन्ह भएको ठाउँमा पनि मानिस चढाउन वा झार्नका लागि भने छोटो रोकाइ गर्न पाइन्छ।
- यो चिन्ह भएको ठाउँमा पनि 5 मिनेटभित्र सामान लोड वा अनलोड गर्नका लागि रोकेमा नियम उल्लङ्घन हुँदैन।
- यो चिन्ह भएको क्षेत्रभित्र सधैँ हर्न बजाउँदै चलाउनुपर्छ।
- यो चिन्ह भएको सडकमा कुनै पनि दिशाबाट गाडी प्रवेश गर्न सक्दैन।
- यो चिन्ह भएको सडकमा मोटर गाडी, मोपेड र हलुका सवारी कुनै पनि चल्न पाउँदैनन्।
- यो चिन्ह भएको सडकमा गाडी चल्न पाउँदैन, तर पैदल यात्री हिँड्न पाउँछन्।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. मुख्य चिन्ह कति प्रकारका छन्? सहायक चिन्ह समावेश हुन्छ?
A. मुख्य चिन्ह नियन्त्रण चिन्ह, निर्देशन चिन्ह, चेतावनी चिन्ह, मार्गदर्शन चिन्ह गरी 4 प्रकारका छन्। सहायक चिन्ह मुख्य चिन्हलाई थप्ने छुट्टै वर्ग हो, 4 प्रकारमा पर्दैन।
Q. नीलो चारकुने चिन्ह सबै निर्देशन चिन्ह हुन्?
A. होइनन्। एकतर्फी बाटो, तोकिएको दिशाबाहेक जान निषेध, विशेष लेन आदि पनि नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो हुन्, तर नियन्त्रण चिन्ह हुन्। भूमिका (निषेध/तोकिएको तरिका कि अनुमति/ठाउँ) बाट निर्णय गर्नुहोस्।
Q. “प्राथमिकता प्राप्त सडक” र “अगाडि प्राथमिकता प्राप्त सडक” उही प्रकार हुन्?
A. होइनन्। “प्राथमिकता प्राप्त सडक” निर्देशन चिन्ह, “अगाडि प्राथमिकता प्राप्त सडक” नियन्त्रण चिन्ह हो। अगाडि प्राथमिकता प्राप्त सडकको चिन्ह छ भने अगाडिको प्राथमिकता प्राप्त सडकमा चल्ने गाडीलाई अवरोध गर्नु हुँदैन।
Q. चेतावनी चिन्ह पालना नगरे उल्लङ्घन हुन्छ?
A. चेतावनी चिन्ह खतराको पहिले नै जानकारी दिएर सचेत गराउने चिन्ह हो, कुनै काम निषेध गर्ने वा तोक्ने होइन। तर चिन्हले देखाएको खतरा (रेलवे क्रसिङ, मोड आदि) अनुसार सुरक्षित रूपमा चलाउने दायित्व छुट्टै छ।
सम्बन्धित गाइड
- जापानका ट्राफिक चिन्ह: लाइसेन्स परिवर्तन परीक्षामा झुक्किने चिन्ह
- जापानका ट्राफिक बत्ती नियम: पहेँलो, झिम्किने, तीर, हात-संकेत
- जापानमा पार्किङ र छोटो रोकाइका नियम: 5m, 10m, 3m, 1m को सूची
- झिम्किने पहेँलो र झिम्किने रातो बत्तीको फरक: रोक्ने कि नरोक्ने
- अधिकतम गति र न्यूनतम गतिको चिन्हको फरक: अङ्कमुनिको रेखा