पार्किङ निषेध र पार्किङ तथा रोकाइ निषेधको फरक: 1 र 2 धर्को
अपडेट: 2026-10
“पार्किङ निषेध (駐車禁止)” भएको ठाउँमा पार्किङ गर्न पाइँदैन, तर मान्छे चढ्ने/ओर्लने वा 5 मिनेटभित्र सामान चढाउने/झार्ने (छोटो रोकाइ) गर्न पाइन्छ। “पार्किङ तथा रोकाइ निषेध (駐停車禁止)” भएको ठाउँमा पार्किङ र छोटो रोकाइ दुवै गर्न पाइँदैन। चिन्हमा नीलो पृष्ठभूमिमा रातो तेर्सो धर्को 1 वटा भए पार्किङ निषेध, 2 वटा (× आकार) भए पार्किङ तथा रोकाइ निषेध हो।
तुलना तालिका: के निषेध छ, कसरी छुट्याउने
दुवै नियन्त्रण चिन्ह (規制標識) हुन्, र चिन्हबाहेक सडक वा कर्बमा कोरिएको चिन्हले पनि देखाइन्छ। चिन्ह नभए पनि कानुनले निषेध गरेका ठाउँ तोकिएका छन् (पार्किङ तथा रोकाइ निषेध सडक ट्राफिक ऐन (道路交通法) धारा 44, पार्किङ निषेध धारा 45)।
| विषय | पार्किङ निषेध (駐車禁止 / चुउशा किन्शि) | पार्किङ तथा रोकाइ निषेध (駐停車禁止 / चुउतेइशा किन्शि) |
|---|---|---|
| पार्किङ | गर्न पाइँदैन | गर्न पाइँदैन |
| छोटो रोकाइ (मान्छे चढ्ने/ओर्लने, 5 मिनेटभित्रको सामान) | गर्न पाइन्छ | गर्न पाइँदैन |
| चिन्ह | नीलो पृष्ठभूमि, रातो किनारामा रातो तेर्सो धर्को 1 वटा | नीलो पृष्ठभूमि, रातो किनारामा रातो तेर्सो धर्को 2 वटा (×) |
| कर्ब/सडक छेउको पहेँलो रेखा | टुटेको रेखा | अटुट रेखा |
| आधार | सडक ट्राफिक ऐन धारा 45 | सडक ट्राफिक ऐन धारा 44 |
| चिन्ह नभए पनि निषेध भएका ठाउँका उदाहरण | ग्यारेजको प्रवेशद्वार 3 m, फायर हाइड्रेन्ट 5 m, फायर अलार्म 1 m | चोक 5 m, जेब्रा क्रसिङ 5 m, रेलवे क्रसिङ 10 m, सुरुङ |
| तैपनि रोक्न पाइने अवस्था | छोटो रोकाइ जहिले पनि पाइन्छ। पार्किङ प्रहरी कार्यालय प्रमुखको अनुमति भए पाइन्छ | ट्राफिक बत्ती, प्रहरीको आदेश, खतरा रोक्नका लागि पूर्ण रूपमा रोक्नु मात्र |
चिन्ह (標識) र सडक चिन्ह (標示) छुट्याउने तरिका
चिन्हको रङ “सडक चिन्ह, लेन रेखा र सडक मार्किङसम्बन्धी आदेश” ले तोकेको छ, र दुवैमा तेर्सो पट्टी र किनारा रातो, पृष्ठभूमि नीलो, अक्षर र छेउ सेतो हुन्छ। फरक रातो तेर्सो धर्कोको संख्या मात्र हो: 1 वटा भए पार्किङ निषेध, 2 वटा काटिएर × बनेको भए पार्किङ तथा रोकाइ निषेध।
चिन्हमुनि “8-20” जस्तो सहायक चिन्ह (補助標識) छ भने नियन्त्रण बिहान 8 बजेदेखि 20 बजेसम्म मात्र लागू हुन्छ। अन्य समयमा सो चिन्हको नियन्त्रण हुँदैन (चोक नजिक जस्ता कानुनले तोकेका ठाउँको निषेध भने समयसँग सम्बन्ध नराखी जारी रहन्छ)।
सडकमा कोरिएको चिन्ह दुवै पहेँलो हुन्छ। कर्ब वा सडकको छेउमा पहेँलो रेखा कोरिएको छ भने टुटेको रेखा (रेखा र खाली ठाउँ पालैपालो) पार्किङ निषेध, अटुट रेखा (नटुटी लगातार) पार्किङ तथा रोकाइ निषेध हो। “टुटेको रेखा = अलिकति छुट = छोटो रोकाइ पाइन्छ” भनेर सम्झे छुट्याउन सजिलो हुन्छ।
चिन्ह नभए पनि निषेध भएका ठाउँलाई “उद्देश्य” अनुसार छुट्याएर सम्झने
कानुनले तोकेका ठाउँलाई पार्किङ तथा रोकाइ निषेध भनेको “त्यहाँ गाडी भए ट्राफिकलाई खतरा हुने ठाउँ”, पार्किङ निषेध भनेको “आवतजावत वा दमकल कार्यका लागि खाली राख्नुपर्ने ठाउँ” भनेर छुट्याएर सोचे सम्झन सजिलो हुन्छ। दूरीको विस्तृत सूची पार्किङ र छोटो रोकाइको सारांश पेजमा छ।
| वर्गीकरण | पार्किङ निषेध (छोटो रोकाइ पाइन्छ) | पार्किङ तथा रोकाइ निषेध (छोटो रोकाइ पनि पाइँदैन) |
|---|---|---|
| चोक, सडकको मोड | ― | त्यसभित्र र किनाराबाट 5 m भित्र |
| जेब्रा क्रसिङ, साइकल क्रसिङ | ― | त्यसभित्र र अगाडि-पछाडि 5 m भित्र |
| रेलवे क्रसिङ, सुरक्षा क्षेत्र (安全地帯) को बायाँपट्टि | ― | अगाडि-पछाडि 10 m भित्र |
| बस वा ट्रामको बिसौनी | ― | सूचना पाटीबाट 10 m भित्र (सञ्चालन समयमा मात्र) |
| उकालोको टुप्पो नजिक, ठाडो ओरालो/उकालो, सुरुङ, ट्रामको लिक भएको भाग (軌道敷) भित्र | ― | सो ठाउँ |
| ग्यारेज वा पार्किङ स्थल आदिको प्रवेशद्वार | 3 m भित्र | ― |
| सडक निर्माण कार्यको क्षेत्र | किनाराबाट 5 m भित्र | ― |
| दमकल उपकरण राख्ने ठाउँ, आगो निभाउने पानी ट्याङ्की, फायर हाइड्रेन्ट आदि | 5 m भित्र | ― |
| फायर अलार्म | 1 m भित्र | ― |
अपवाद: रोक्न पाइने अवस्था
पार्किङ तथा रोकाइ निषेधको ठाउँमा पनि रातो बत्ती, कानुनको व्यवस्था, प्रहरीको आदेशले रोकिँदा, वा खतरा रोक्न पूर्ण रूपमा रोकिँदा उल्लङ्घन हुँदैन (धारा 44)। तर यो “रोकिनैपर्ने” अवस्था हो, मान्छे ओराल्नका लागि रोकिनु यसमा पर्दैन।
पार्किङ निषेधको ठाउँमा सार्वजनिक सुरक्षा आयोग (公安委員会) को नियमअनुसार प्रहरी कार्यालय प्रमुख (警察署長) को अनुमति लिए पार्किङ गर्न सकिन्छ (धारा 45 को प्रावधान)। साथै, शिक्षा (教則) अनुसार “पार्किङ गर्न सकिने”, “छोटो रोकाइ गर्न सकिने” भन्ने निर्देशन चिन्हले विशेष अनुमति दिएको ठाउँमा पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्न सकिन्छ।
बस बिसौनीको पार्किङ तथा रोकाइ निषेध सो बसको सञ्चालन समयमा मात्र लागू हुन्छ। मध्यरात जस्ता बस नचल्ने समयमा यस कारणले निषेध हुँदैन।
सडक किनाराको पैदल पट्टी (路側帯) को “पार्किङ तथा रोकाइ निषेध” पनि नछुटाउनुहोस्
सडक किनाराको पैदल पट्टीमा पनि पार्किङ तथा रोकाइ निषेध गर्ने प्रकार छन्। सेतो अटुट र टुटेको गरी 2 वटा रेखा “पार्किङ तथा रोकाइ निषेध पैदल पट्टी”, सेतो अटुट 2 वटा रेखा “पैदल यात्रीका लागि पैदल पट्टी” हुन्, र दुवैमा पट्टीभित्र पसेर पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्न पाइँदैन (शिक्षा)। रोक्दा पट्टीभित्र नपसी सवारी चल्ने भाग (車道) को बायाँ छेउ लागेर रोक्नुहोस्।
सेतो अटुट 1 वटा रेखाको पैदल पट्टी चौडाइ 0.75 मिटरभन्दा बढी भए भित्र पसेर पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्न सकिन्छ, र त्यसबेला गाडीको बायाँपट्टि 0.75 मिटर वा बढी ठाउँ छाड्नुपर्छ। रेखाको रङ सेतो भए पैदल पट्टी, पहेँलो भए पार्किङ निषेध वा पार्किङ तथा रोकाइ निषेधको चिन्ह भनेर रङबाट पनि छुट्याउन सकिन्छ।
गल्ती हुन सजिलो प्रश्नका उदाहरण र उत्तर
ज्ञान परीक्षा (知識確認) मा चिन्हको चित्र देखाएर पार्किङ निषेध र पार्किङ तथा रोकाइ निषेधलाई साटेर प्रश्न सोधिन्छ।
उदाहरण 1 (1 धर्कोको पार्किङ निषेध चिन्ह) “यो चिन्ह भएको ठाउँमा पार्किङ मात्र होइन, छोटो रोकाइ पनि निषेध छ।” उत्तर ×। पार्किङ निषेधले पार्किङ मात्र निषेध गर्छ।
उदाहरण 2 (2 धर्कोको पार्किङ तथा रोकाइ निषेध चिन्ह) “यो चिन्ह भएको ठाउँमा पनि मान्छे चढ्ने/ओर्लने कामका लागि भए छोटो रोकाइ गर्न पाइन्छ।” उत्तर ×। मान्छे चढ्ने/ओर्लने काम छोटो रोकाइमा पर्छ, र पार्किङ तथा रोकाइ निषेधमा छोटो रोकाइ पनि गर्न पाइँदैन।
उदाहरण 3 “‘पार्किङ निषेध’ को मुख्य चिन्हमा ‘8-20’ लेखिएको सहायक चिन्ह जोडिएको छ भने पार्किङ निषेध बिहान 8 बजेदेखि बेलुका 8 बजेसम्म मात्र हुन्छ।” उत्तर ○। सहायक चिन्हले नियन्त्रणको समय सीमित गर्छ।
आफ्नै भाषामा चिन्ह र पार्किङ-रोकाइका प्रश्न अभ्यास गर्नुहोस्
धर्कोको संख्या र छोटो रोकाइ पाइने/नपाइने कुरा चित्र हेर्नेबित्तिकै उत्तर दिन सक्ने बनाउनुपर्ने प्रश्न हुन्। menkyopass को विदेशी लाइसेन्स परिवर्तन ड्रिलमा चिन्ह र पार्किङ-छोटो रोकाइका प्रश्न नेपाली सहित धेरै भाषाको व्याख्यासहित अभ्यास गर्न सकिन्छ (पहिलो नमुना परीक्षा र 3 विषय निःशुल्क, सबै प्रश्न ¥2,980 मा एकपटकको खरिद)।
यो शब्द आउने अभ्यास प्रश्न
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. पार्किङ निषेधको ठाउँमा 3 मिनेटमा सामान झार्नु उल्लङ्घन हो?
A. उल्लङ्घन होइन। 5 मिनेटभित्रको सामान चढाउने/झार्ने काम छोटो रोकाइ हो, र पार्किङ निषेधको ठाउँमा पनि छोटो रोकाइ गर्न पाइन्छ। पार्किङ तथा रोकाइ निषेधको ठाउँमा भने पाइँदैन।
Q. पार्किङ तथा रोकाइ निषेधको ठाउँमा ट्राफिक बत्ती पर्खनु उल्लङ्घन हो?
A. उल्लङ्घन होइन। ट्राफिक बत्ती वा खतरा रोक्नका लागि पूर्ण रूपमा रोकिनु पार्किङ तथा रोकाइ निषेधको दायरामा पर्दैन।
Q. कर्बमा पहेँलो टुटेको रेखा छ। के निषेध हो?
A. पहेँलो टुटेको रेखा पार्किङ निषेध, अटुट रेखा पार्किङ तथा रोकाइ निषेध हो। टुटेको रेखा भए छोटो रोकाइ गर्न पाइन्छ।
Q. चिन्हमा “8-20” छ भने राति 9 बजे रोक्न पाइन्छ?
A. सो चिन्हको नियन्त्रण 8 बजेदेखि 20 बजेसम्म भएकाले 21 बजे सो चिन्हको नियन्त्रण हुँदैन। तर चोक नजिक जस्ता कानुनले निषेध गरेका ठाउँमा समयसँग सम्बन्ध नराखी निषेध हुन्छ।