सडक किनाराको पैदल पट्टी (路側帯) र फुटपाथ (歩道) को फरक
अपडेट: 2026-10
फुटपाथ (歩道) भनेको कर्ब वा बार आदिले सवारी चल्ने भाग (車道) बाट छुट्याइएको पैदल यात्रीको भाग हो, सडक किनाराको पैदल पट्टी (路側帯) भनेको फुटपाथ नभएको सडकको छेउलाई सेतो रेखा (सडकमा कोरिएको चिन्ह) ले छुट्याएको पट्टी आकारको भाग हो। दुवैमा गाडी सिद्धान्ततः चल्न पाउँदैन, र काट्दा पैदल यात्री नभए पनि ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्छ। ठूलो फरक पार्किङ र छोटो रोकाइमा छ: पैदल पट्टीमा शर्त पूरा भए भित्र पसेर रोकिन्छ, तर फुटपाथमा गाडी पसाएर रोक्न पाइँदैन।
पैदल पट्टी र फुटपाथको तुलना तालिका
सडक ट्राफिक ऐन (道路交通法) धारा 2 ले फुटपाथलाई “पैदल यात्रीको आवतजावतका लागि कर्ब रेखा वा बार वा त्यस्तै संरचनाले छुट्याइएको सडकको भाग”, पैदल पट्टीलाई “फुटपाथ नबनाइएको सडक वा सडकको फुटपाथ नबनाइएको पट्टिको छेउतिर बनाइएको पट्टी आकारको सडकको भाग, जुन सडकमा कोरिएको चिन्हले छुट्याइएको हो” भनेर परिभाषित गरेको छ। छुट्याउने कुरा “संरचना (कर्ब, बार)” हो कि “सडकमा कोरिएको चिन्ह (सेतो रेखा)” हो भन्ने नै मुख्य पहिचान हो।
अर्को निर्णायक कुरा “फुटपाथ छ कि छैन” हो। पैदल पट्टी फुटपाथ नभएको पट्टिमा मात्र बनाइन्छ। फुटपाथ भएको सडकमा सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउमा कोरिएको 1 वटा सेतो रेखा पैदल पट्टी होइन, सवारी भागको बाहिरी रेखा (車道外側線) हो, र रेखाबाहिरको भाग पनि सवारी चल्ने भागकै हिस्सा हो।
| विषय | सडक किनाराको पैदल पट्टी (路側帯 / रोसोकुताइ) | फुटपाथ (歩道 / होदो) |
|---|---|---|
| छुट्याउने तरिका | सेतो रेखा जस्ता सडकमा कोरिएको चिन्ह | कर्ब, बार जस्ता संरचना |
| हुने ठाउँ | फुटपाथ नभएको सडक (फुटपाथ नभएको पट्टि) को छेउ | फुटपाथ भएको सडक |
| भूमिका | पैदल यात्रीको आवतजावत, सवारी भागको उपयोगिता जोगाउने | पैदल यात्रीको आवतजावत |
| गाडी चलाउने | सिद्धान्ततः पाइँदैन | सिद्धान्ततः पाइँदैन |
| सडकबाहिरको ठाउँमा पस्न/निस्कन काट्दा | ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्ने | ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्ने |
| गाडीको पार्किङ र छोटो रोकाइ | चौडाइ 0.75m भन्दा बढी भएको 1 सेतो रेखाको पट्टीमा भित्र पसेर, बायाँ 0.75m वा बढी छाड्ने | चिन्ह आदिले तरिका तोकेको अवस्थाबाहेक पसेर रोक्न पाइँदैन |
| साधारण साइकल | सडकको बायाँ भागको पैदल पट्टीमा चल्न पाइन्छ (सेतो 2 रेखामा पाइँदैन) | सिद्धान्ततः पाइँदैन। चिन्ह भएको, 13 वर्षमुनि वा 70 वर्षमाथि आदि, बाध्यताको अवस्थामा मात्र पाइन्छ |
| पैदल यात्री | पर्याप्त चौडाइको पैदल पट्टी भए त्यहीँ हिँड्ने | फुटपाथ भए त्यहीँ हिँड्ने |
पैदल पट्टी 3 प्रकारका छन् (सेतो रेखाको आकारबाट छुट्याउने)
पैदल पट्टीमा चिन्हको आकार फरक भएका 3 प्रकार छन्, र पार्किङ-छोटो रोकाइ र साइकल चलाउने नियम फरक हुन्छन्। परीक्षामा “चौडा भए जुनसुकै पैदल पट्टीमा पसेर पार्किङ गर्न सकिन्छ” भन्ने ढाँचाको झुक्याउने प्रश्न आउँछ। पस्न पाइने भनेको 1 सेतो रेखाको पैदल पट्टीमा मात्र हो।
| चिन्ह | नाम | मुख्य अर्थ |
|---|---|---|
| सेतो अटुट रेखा 1 वटा | सडक किनाराको पैदल पट्टी (路側帯) | चौडाइ 0.75m भन्दा बढी भए भित्र पसेर पार्किङ र छोटो रोकाइ गर्न सकिन्छ |
| सेतो अटुट र टुटेको रेखा | पार्किङ तथा रोकाइ निषेध पैदल पट्टी (駐停車禁止路側帯) | गाडीको पार्किङ र छोटो रोकाइ निषेध। चौडा भए पनि पस्न पाइँदैन |
| सेतो अटुट रेखा 2 वटा | पैदल यात्रीका लागि पैदल पट्टी (歩行者用路側帯) | गाडीको पार्किङ-छोटो रोकाइ र विशेष छुटको विशेष सानो मोपेड, साइकल जस्ता हलुका सवारी चलाउन निषेध |
गाडीले फुटपाथ वा पैदल पट्टी काट्दा
गाडी, फुटपाथ वा पैदल पट्टी (सँगै “फुटपाथ आदि”) र सवारी चल्ने भाग छुट्याइएको सडकमा सवारी चल्ने भागमा चल्छ। अपवाद भनेको सडकबाहिरको सुविधा वा ठाउँ (पार्किङ, ग्यारेज, पेट्रोल पम्प आदि) मा पस्न/निस्कन बाध्य भएर काट्ने बेला आदि हो (सडक ट्राफिक ऐन धारा 17 उपधारा 1)।
त्यसबेला फुटपाथ आदिमा पस्नुभन्दा ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोकेर पैदल यात्रीको आवतजावतलाई अवरोध नगर्नुपर्छ (सोही धारा उपधारा 2)। पैदल यात्री नभएको बेला पनि पूर्ण रूपमा रोक्ने काम छाड्न पाइँदैन, बिस्तारै चलाएर (徐行) त्यसको सट्टा गर्न पनि पाइँदैन।
वास्तविक प्रश्न: “फुटपाथ काटेर ग्यारेज वा पार्किङमा पस्दा पैदल यात्री नभएको अवस्थामा पनि फुटपाथको ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्छ।” → उत्तर ○।
पार्किङ र छोटो रोकाइको तरिका (0.75m को अङ्कमा ध्यान)
पार्किङ र छोटो रोकाइ फुटपाथ वा पैदल पट्टी नभएको सडकमा सडकको बायाँ छेउ लागेर, फुटपाथ वा पैदल पट्टी भएको साधारण सडकमा सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउ लागेर गरिन्छ (शिक्षा (教則))। पैदल पट्टीको चौडाइ धेरै भए पैदल पट्टीभित्र पस्न सकिन्छ, तर गाडीको बायाँपट्टि 0.75m वा बढी ठाउँ छाड्नुपर्छ (सडक ट्राफिक ऐन धारा 47 उपधारा 3, कार्यान्वयन आदेश (施行令) धारा 14-6)।
चौडाइ 0.75m वा कम भएको पैदल पट्टीमा नपसी सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउ लागेर रोक्ने। सेतो अटुट र टुटेको रेखा (पार्किङ तथा रोकाइ निषेध पैदल पट्टी) वा सेतो 2 रेखा (पैदल यात्रीका लागि पैदल पट्टी) मा चौडा भए पनि पस्न पाइँदैन। एक्सप्रेसवे (高速道路) मा पैदल यात्री हिँड्न निषेध भएकाले पैदल पट्टीमा पसेर सडकको बायाँ छेउ लागेर रोक्ने।
फुटपाथका लागि भने पार्किङ वा छोटो रोकाइका लागि गाडी पसाउने नियम नै छैन। फुटपाथमाथि गाडी रोक्ने प्रश्न आए पहिले गलत हो कि भनेर शङ्का गर्नुहोस्।
वास्तविक प्रश्न: “चौडाइ 0.75 मिटर वा कम भएको साँघुरो पैदल पट्टी भएको सडकमा पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्दा पैदल पट्टीभित्र पसेर रोक्नुपर्छ।” → उत्तर × (नपसी सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउ लाग्ने)।
- फुटपाथ र पैदल पट्टी दुवै नभएको सडक: सडकको बायाँ छेउ लाग्ने
- फुटपाथ भएको सडक: सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउ लाग्ने
- 1 सेतो रेखा र चौडाइ 0.75m वा कमको पैदल पट्टी: नपसी सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउ लाग्ने
- 1 सेतो रेखा र चौडाइ 0.75m भन्दा बढीको पैदल पट्टी: भित्र पसेर बायाँ 0.75m वा बढी छाड्ने
- अटुट + टुटेको रेखा, वा अटुट 2 रेखाको पैदल पट्टी: चौडाइसँग सम्बन्ध नराखी नपस्ने
साइकल र विशेष सानो मोपेड कुनमा चल्न पाउँछन्
साइकल जस्ता हलुका सवारी (軽車両) र विशेष छुटको विशेष सानो मोपेड (अधिकतम गति सूचक बत्ती झिम्काएर प्रतिघण्टा 6km ननाघ्ने) सडकको बायाँ भागमा बनाइएको पैदल पट्टीमा चल्न सक्छन्। तर पैदल यात्रीको आवतजावतमा धेरै अवरोध हुने ठाउँ वा सेतो 2 रेखा (पैदल यात्रीका लागि पैदल पट्टी) मा चल्न पाउँदैनन्, र चल्दा पनि पैदल यात्रीलाई अवरोध नहुने गति र तरिकाले चल्नुपर्छ (सडक ट्राफिक ऐन धारा 17-3)।
फुटपाथमा साइकल सिद्धान्ततः चल्न पाउँदैन। साधारण साइकल फुटपाथमा चल्न पाउने भनेको चिन्ह वा सडक चिन्हले अनुमति दिएको बेला, चालक 13 वर्षमुनिको बच्चा, 70 वर्षमाथिको वृद्ध, शारीरिक अपाङ्गता भएको व्यक्ति भएको बेला, सवारी भागको अवस्थाले बाध्य भएको बेला मात्र हो (धारा 63-4, शिक्षा)। त्यसबेला पनि फुटपाथको सवारी भागतिर बिस्तारै चलाउने, र पैदल यात्रीलाई अवरोध होला जस्तो भए पूर्ण रूपमा रोक्ने। विशेष छुटको विशेष सानो मोपेड फुटपाथमा चल्न पाउने चिन्ह वा सडक चिन्हले अनुमति दिएको बेला मात्र हो (धारा 17-2)।
ज्ञान परीक्षा (知識確認) मा “साइकल पैदल पट्टीमा चल्नु हुँदैन” (×), “साइकल जहिले पनि फुटपाथमा चल्न सक्छ” (×) भन्ने ढाँचामा सोधिन सजिलो भएकाले चल्न पाइने ठाउँ र शर्त सँगै सम्झनुहोस्।
पैदल यात्रीको नियम र झुक्याउने प्रश्नको सारांश
पैदल यात्री फुटपाथ वा पर्याप्त चौडाइको पैदल पट्टी भएको सडकमा त्यहीँ हिँड्छन्, फुटपाथ र पर्याप्त पैदल पट्टी दुवै नभएको सडकमा सडकको दायाँ छेउमा हिँड्छन् (धारा 10, शिक्षा)। गाडीको दृष्टिबाट दुवै “पैदल यात्रीको ठाउँ” भएकाले प्राथमिकता दिने भन्ने सोच उही हो।
अन्त्यमा, प्रश्न पढ्दा “सेतो रेखा कि कर्ब”, “फुटपाथ छ कि छैन”, “रेखाको आकार कस्तो छ” भन्ने 3 बुँदा जाँच्नुहोस्। आफ्नै भाषामा पढ्न सकिने नमुना परीक्षामा पैदल पट्टी र फुटपाथका प्रश्न जापानी शब्दसँगै अभ्यास गरे वास्तविक परीक्षामा अलमल हुँदैन।
- “पैदल पट्टी फुटपाथ भएको पट्टिमा पनि बनाइन्छ” → × (फुटपाथ नभएको पट्टिमा मात्र)
- “पैदल यात्री नभए बिस्तारै चलाएर फुटपाथ काट्न पाइन्छ” → × (अनिवार्य रूपमा पूर्ण रोकाइ)
- “चौडा भए सेतो अटुट र टुटेको रेखाको पैदल पट्टीमा पनि पसेर पार्किङ गर्न सकिन्छ” → ×
- “पैदल पट्टीमा पसेर पार्किङ गर्दा बायाँ 0.75m वा बढी छाड्ने” → ○
यो शब्द आउने अभ्यास प्रश्न
- "जेब्रा क्रसिङ" (横断歩道) को चिन्ह नीलो पृष्ठभूमिमा सेतो रङले पैदल यात्री कोरिएको निर्देशन चिन्ह हो।
- चोकबाहेकको ठाउँमा, जहाँ जेब्रा क्रसिङ, साइकल क्रसिङ वा रेलवे क्रसिङ केही छैन तर ट्राफिक बत्ती छ, त्यहाँ ट्राफिक बत्तीको ठीक अगाडि रोक्नुपर्छ।
- जेब्रा क्रसिङ पार गर्न लागेको पैदल यात्री छ भने बिस्तारै चलाएर पैदल यात्रीलाई बाटो दिए पुग्छ।
- जेब्रा क्रसिङ नजिक पुग्दा पार गर्ने मानिस छ कि छैन स्पष्ट नभएमा क्रसिङभन्दा अगाडि रोक्न सकिने गरी गति घटाएर जानुपर्छ।
- जेब्रा क्रसिङभन्दा अगाडि रोकिएको गाडी छ भने त्यस गाडीको छेउबाट गएर अगाडि निस्कनुअघि पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्छ।
- साइकल क्रसिङ पार गर्न लागेको साइकल छ भने पनि जेब्रा क्रसिङको पैदल यात्रीलाई जस्तै त्यसको ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोकेर बाटो दिनुपर्छ।
- जेब्रा क्रसिङ नभएको चोक वा त्यसको नजिक सडक पार गरिरहेको पैदल यात्री छ भने उसको बाटो छेक्नु हुँदैन।
- फुटपाथ काटेर ग्यारेज वा पार्किङ स्थलमा पस्दा पैदल यात्री नभए पनि फुटपाथको ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्छ।
- चौडाइ 0.75 मिटर वा सोभन्दा कम भएको साँघुरो सडक किनाराको पैदल पट्टी भएको सडकमा पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्दा पैदल पट्टीभित्र पसेर रोक्नुपर्छ।
- जेब्रा क्रसिङ र त्यसभन्दा अगाडिको 30 मिटरभित्रको ठाउँमा ओभरटेक मात्र होइन, लेन नबदली उछिन्नु पनि निषेध छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. फुटपाथ भएको सडकको 1 सेतो रेखा पैदल पट्टी हो?
A. होइन। फुटपाथ भएको पट्टिको सेतो रेखा सवारी भागको बाहिरी रेखा हो, र रेखाबाहिर पनि सवारी चल्ने भाग नै हो। पैदल पट्टी फुटपाथ नभएको सडक (फुटपाथ नभएको पट्टि) मा मात्र हुन्छ।
Q. पैदल पट्टीमा पसेर पार्किङ गर्दा बायाँपट्टि कति मिटर छाड्ने?
A. 0.75 मिटर वा बढी। चौडाइ 0.75 मिटर वा कम भएको पैदल पट्टीमा नपसी सवारी चल्ने भागको बायाँ छेउ लागेर रोक्ने।
Q. फुटपाथ काट्दा पैदल यात्री छैनन् भने बिस्तारै चलाए पुग्छ?
A. पुग्दैन। पैदल यात्री भए वा नभए पनि फुटपाथ वा पैदल पट्टीमा पस्नुभन्दा ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोक्ने।
Q. साइकल पैदल पट्टीमा चल्न पाउँछ?
A. सडकको बायाँ भागमा भएको पैदल पट्टी भए पाउँछ। तर सेतो 2 रेखाको पैदल यात्रीका लागि पैदल पट्टीमा पाउँदैन, र पैदल यात्रीको आवतजावतलाई अवरोध गर्नु हुँदैन।