မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) ဆိုသည်မှာ｜စံနှုန်းသစ် 原付

ဥပဒေဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အမျိုးအစား 2 မျိုး

ယာဉ်စည်းကမ်းဥပဒေ ပုဒ်မ 2 အပိုဒ် 1 အမှတ် 10 သည် မော်တာတပ် စက်ဘီးကို မော်တာ (原動機) သုံး၍ သံလမ်း သို့မဟုတ် ဝါယာကြိုးကို မမှီခိုဘဲ မောင်းနှင်သော ယာဉ်များအနက် イ (ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး အမိန့် 内閣府令 က သတ်မှတ်သော အရွယ်အစားနှင့်အောက် စုစုပေါင်း အင်ဂျင်ပမာဏ သို့မဟုတ် သတ်မှတ်စွမ်းအား ရှိသော မော်တာ သုံးယာဉ်) နှင့် ロ (စက်ဘီးလမ်းတွင် အခြားယာဉ်ကို အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေဘဲ မောင်းနှင်ရန် ကျွမ်းကျင်မှု မြင့်မားစွာ မလိုသော ယာဉ်အဖြစ် 内閣府令 ၏ စံနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီသော ယာဉ်) နှင့် ကိုက်ညီသော ယာဉ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ イ မှာ သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီး၊ ロ မှာ အထူး အသေးစား မော်တာတပ် စက်ဘီး ဖြစ်သည် (ပုဒ်မ 18 အပိုဒ် 1・ပုဒ်မ 17 အပိုဒ် 3)။

စံနှုန်းသစ် 原付 (2025 ခုနှစ် ဧပြီလမှစ၍)

ယာဉ်စည်းကမ်းဥပဒေ အကောင်အထည်ဖော်ရေး နည်းဥပဒေ (施行規則) ပုဒ်မ 1 ၏ 2 ကို ပြင်ဆင်ခြင်းကြောင့် ဘီး 2 ဘီး ယာဉ်များအနက် တည်ဆောက်ပုံအရ ထုတ်နိုင်သော အမြင့်ဆုံး စွမ်းအား 4.0kW နှင့်အောက် မော်တာ ရှိသည့်ယာဉ်များကို စုစုပေါင်း အင်ဂျင်ပမာဏ 125cc နှင့်အောက်အထိ သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီးတွင် ထည့်သွင်းလာသည် (ရဲအေဂျင်စီက 令和7年 (2025) ဧပြီ 1 ရက်မှစ၍ ဟု ကြေညာထားသည်)။ 原付 လိုင်စင်ဖြင့် မောင်းနိုင်သည်။

125cc နှင့်အောက် ဖြစ်သော်လည်း အမြင့်ဆုံး စွမ်းအား 4.0kW ကျော်သော ယာဉ်မှာ သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီး မဟုတ်ဘဲ သာမန် မော်တော်ဆိုင်ကယ် (普通自動二輪車) လိုင်စင် လိုအပ်သည်။ စံနှုန်းသစ် 原付 သည်လည်း ဥပဒေအရ သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီး ဖြစ်သဖြင့် 30km/h・အဆင့် 2 ဆင့် ညာကွေ့ခြင်း・2 ယောက်စီး မပြုရ စသည့် စည်းမျဉ်းများမှာ ယခင် 原付 နှင့် အတူတူ ဖြစ်သည်။

သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီး၏ အဓိက စည်းမျဉ်းများ

စံနှုန်းသစ် 原付 အပါအဝင် သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီးများတွင် အောက်ပါ စည်းမျဉ်းများ သက်ရောက်သည်။

အထူး အသေးစား မော်တာတပ် စက်ဘီး၏ အဓိကအချက်

လျှပ်စစ် ကစ်ဘုတ် စသည့် အထူး အသေးစား မော်တာတပ် စက်ဘီးသည် ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် မလိုသော်လည်း အသက် 16 နှစ်အောက် မောင်းခွင့်မရှိဘဲ အသက် 16 နှစ်အောက် လူကို ငှားခြင်းလည်း မပြုရ (ပုဒ်မ 64 ၏ 2)။ ဦးထုပ်မှာ ကြိုးစားရမည့် တာဝန် ဖြစ်သည် (ပုဒ်မ 71 ၏ 4 အပိုဒ် 3)။ ညာကွေ့ခြင်းမှာ စက်ဘီးကဲ့သို့ပင် အမြဲ ဘယ်ဘက်အစွန်းသို့ ကပ်၍ လမ်းဆုံ၏ ဘေးအစွန်းအတိုင်း သွားရမည် (ပုဒ်မ 34 အပိုဒ် 3)။

အမြင့်ဆုံး အမြန်နှုန်း ပြမီးကို မှိတ်တုတ်ဖွင့်ပြီး 6km/h ထက် မြန်အောင် မမောင်းနိုင်သော အခြေအနေ စသည့် လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီသော ယာဉ် (特例特定小型原動機付自転車) သည် ဆိုင်းဘုတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုထားသော လူသွားလမ်းပေါ်တွင် သွားနိုင်သည်။ 自賠責保険 ထားရန်လည်း လိုအပ်သည် (教則)။

အသိပညာ စစ်ဆေးမှုတွင် မေးပုံနှင့် ထောင်ချောက်များ

“原付” နှင့် “မော်တော်ဆိုင်ကယ်”၊ “သာမန် 原付” နှင့် “အထူး အသေးစား 原付” ဟူသော ကတ္တား လဲလှယ်ခြင်းမှာ ပုံမှန် ထောင်ချောက် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် 2026 ခုနှစ် စက်တင်ဘာ 1 ရက်မှစ၍ လမ်းအလယ်မျဉ်း စသည် မရှိသော နေထိုင်ရာ လမ်းကြားများ (生活道路) တွင် မော်တော်ယာဉ်၏ ဥပဒေသတ်မှတ် အမြန်နှုန်းလည်း 30km/h ဖြစ်လာသည်။

• “原付 ၏ ဥပဒေသတ်မှတ် အမြင့်ဆုံး အမြန်နှုန်းမှာ 30km/h” → ○
• “ဆိုင်းဘုတ်ဖြင့် 40km/h သတ်မှတ်ထားသော လမ်းတွင် 原付 လည်း 40km/h အထိ မောင်းနိုင်သည်” → ×
• “အကြီးစား မော်တော်ဆိုင်ကယ်၏ ဥပဒေသတ်မှတ် အမြင့်ဆုံး အမြန်နှုန်းမှာ 30km/h” → × (မော်တော်ဆိုင်ကယ်မှာ မော်တော်ယာဉ် (自動車)။ သာမန်လမ်းတွင် 60km/h စသည်)
• “ရှေ့ယာဉ်က 原付 ကို ကျော်တက်နေစဉ် ထိုယာဉ်ကို ကျော်တက်ခြင်းမှာ ထပ်ဆင့် ကျော်တက်ခြင်း (二重追越し)” → × (二重追越し မှာ ရှေ့ယာဉ်က မော်တော်ယာဉ်ကို ကျော်တက်နေသည့်အခါ)
• “သာမန် လိုင်စင်ဖြင့် 原付 မောင်းနိုင်သည်” → ○

ဤဝေါဟာရပါ လေ့ကျင့်ရန် မေးခွန်းများ

• ဤဆိုင်းဘုတ်ရှိသော လမ်းကို မော်တော်ယာဉ်၊ မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) နှင့် ပေါ့ပါးသောယာဉ် တို့ မဖြတ်သန်းနိုင်ပါ။
• လိုင်းကားများ၏ “သီးသန့် လမ်းကြောင်း” (専用通行帯) တွင် အသေးစား အထူးမော်တော်ယာဉ်၊ မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付)၊ ပေါ့ပါးသောယာဉ် ဖြစ်စေကာမူ မသွားရ။
• “ယာဉ်များ မဖြတ်သန်းရ” (車両通行止め) ပင်မ ဆိုင်းဘုတ်တွင် “မော်တာတပ် စက်ဘီး မှအပ” (原付を除く) ဖြည့်စွက် ဆိုင်းဘုတ် တွဲပါသော လမ်းကိုလည်း မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) မဖြတ်သန်းနိုင်ပါ။
• ညာဘက်ညွှန် အစိမ်းရောင် မြှားမီး ပြနေသော်လည်း အဆင့် 2 ဆင့်ဖြင့် ညာကွေ့ (二段階右折) ရမည့် မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) နှင့် ပေါ့ပါးသောယာဉ်တို့သည် ညာကွေ့ခြင်း စတင်၍ မရပါ။
• မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) သည် တစ်ဘက်လျှင် လမ်းကြောင်း 3 ခု နှင့်အထက်ရှိသော လမ်းဆုံတွင် ညာကွေ့မည့်အခါ အဆင့် 2 ဆင့်ဖြင့် ညာကွေ့ရန် ဆိုင်းဘုတ် မရှိသော်လည်း အဆင့် 2 ဆင့်ဖြင့် ညာကွေ့ (二段階右折) ရမည်။
• ရှေ့ယာဉ်က မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) ကို ကျော်တက်ရန် လုပ်နေချိန်တွင် ထိုယာဉ်ကို ကျော်တက်ခြင်းသည် နှစ်ထပ်ကျော်တက်ခြင်း (二重追越し) အဖြစ် တားမြစ်ထားသည်။
• မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) ၏ ဥပဒေသတ်မှတ် အမြင့်ဆုံး အမြန်နှုန်းမှာ တစ်နာရီ 30 ကီလိုမီတာ ဖြစ်သည်။
• မော်တာတပ် စက်ဘီး (原付) သည် ဆိုင်းဘုတ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံး အမြန်နှုန်း တစ်နာရီ 40 ကီလိုမီတာ သတ်မှတ်ထားသော လမ်းတွင် တစ်နာရီ 40 ကီလိုမီတာ အထိ မောင်းနိုင်သည်။
• သာမန် မော်တာတပ် စက်ဘီး (一般原付) ကိုလည်း မဖြစ်မနေ ထားရှိရမည့် မော်တော်ယာဉ် တာဝန်ခံမှု အာမခံ (自賠責保険) သို့မဟုတ် တာဝန်ခံမှု အပြန်အလှန်ထောက်ပံ့ရေးအဖွဲ့ (責任共済) တွင် မဝင်ထားလျှင် မမောင်းရ။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ဆက်စပ် လမ်းညွှန်များ

• အဆင့် 2 ဆင့်ဖြင့် ညာကွေ့ခြင်း (二段階右折)｜原付 လိုအပ်သော လမ်းဆုံ
• ပေါ့ပါးသောယာဉ် (軽車両)｜စက်ဘီးလည်း 車両・ကျော်တက်ခြင်း ခြွင်းချက်
• ဂျပန် ဥပဒေသတ်မှတ် အမြန်နှုန်း｜သာမန်လမ်း 60・နေထိုင်ရာလမ်း 30
• ဂျပန်လိုင်စင်ပြောင်း၍ ရနိုင်သော အမျိုးအစား｜သာမန်・အကြီးစား・AT
• ဂျပန် ကျော်တက်ခြင်း စည်းမျဉ်း｜မပြုရသော နေရာနှင့် 追抜き

ရင်းမြစ်များ (ဂျပန်ဘာသာ)

• e-Gov法令検索「道路交通法」（第2条1項10号・第34条・第64条・第64条の2・第71条の4・第85条）
• e-Gov法令検索「道路交通法施行規則」（第1条の2・第1条の2の2 原付の大きさの基準）
• e-Gov法令検索「道路交通法施行令」（第11条 最高速度）
• 警察庁「一般原動機付自転車の車両区分の見直しについて」（新基準原付）
• 警察庁「交通の方法に関する教則」（令和6年11月13日現在・全文PDF）
• 警察庁「生活道路の法定速度が30km/hに（2026年9月1日施行）」