जापानमा दुर्घटना वा गाडी बिग्रँदा: गर्नुपर्ने क्रम र एक्सप्रेसवे
अपडेट: 2026-10
ट्राफिक दुर्घटना भएमा ① तुरुन्तै गाडी रोक्ने, ② घाइतेको उद्धार गर्ने, ③ पछाडिबाट हुने दुर्घटना रोक्ने उपाय गर्ने, ④ प्रहरीलाई रिपोर्ट गर्ने (सडक ट्राफिक ऐन धारा 72)। “पहिले प्रहरीलाई रिपोर्ट गरेर मात्र उद्धार” भन्ने क्रम उल्टो हो। सामान मात्र बिग्रेको दुर्घटनामा पनि प्रहरीलाई रिपोर्ट गर्न छोड्न पाइँदैन।
दुर्घटना हुँदा गर्नुपर्ने काम (क्रम)
सडक ट्राफिक ऐन धारा 72 ले दुर्घटनासँग सम्बन्धित गाडीका चालक र अन्य चालक दलका सदस्यलाई तुरुन्तै गाडी चलाउन रोकेर घाइतेको उद्धार गर्ने र सडकमा खतरा रोक्ने उपाय गर्ने दायित्व दिएको छ। त्यसपछि चालकले प्रहरी घटनास्थलमा छ भने त्यो प्रहरीलाई, छैन भने तुरुन्तै नजिकको प्रहरी कार्यालय (कोबान र चुजाइशो सहित) मा रिपोर्ट गर्नुपर्छ। चालकको मृत्यु भएमा वा चालक घाइते भएमा अन्य चालक दलका सदस्यले रिपोर्ट गर्छन्।
रिपोर्ट गर्ने दायित्व मान्छे घाइते भएको दुर्घटनामा मात्र होइन, सामान मात्र बिग्रेको दुर्घटनामा पनि छ। दुवै पक्षले कुरा मिलाएर समाधान गरे पनि रिपोर्ट गर्ने दायित्व हट्दैन। मान्छे मरेको वा घाइते भएको दुर्घटनामा उद्धार आदि नगरेमा 5 वर्षसम्म कैद (拘禁刑) वा 5 लाख येनसम्म जरिवाना, आफ्नै ड्राइभिङका कारण भएको भए 10 वर्षसम्म कैद वा 10 लाख येनसम्म जरिवाना हुन्छ (धारा 117)।
| क्रम | गर्ने काम | मुख्य कुरा |
|---|---|---|
| 1 | तुरुन्तै गाडी चलाउन रोक्ने | घटनास्थल नछोड्ने |
| 2 | घाइतेको उद्धार गर्ने | एम्बुलेन्स (119 नम्बर) बोलाउने। टाउकोमा बलियो चोट लागेको मान्छेलाई पछाडिबाट दुर्घटनाको खतरा भएको जस्ता अनिवार्य अवस्थाबाहेक अनावश्यक रूपमा नचलाउने |
| 3 | सडकमा खतरा रोक्ने | पछाडिका गाडीबाट हुने दुर्घटना रोक्ने। खतरा भए घाइतेलाई पनि सुरक्षित ठाउँमा सार्ने |
| 4 | प्रहरीलाई रिपोर्ट गर्ने | मिति/समय र ठाउँ, मृतक/घाइतेको सङ्ख्या र चोटको अवस्था, बिग्रेको सामान र त्यसको अवस्था, लोड गरिएको सामान, गरिएका उपाय बताउने (सामान मात्र बिग्रेको दुर्घटना पनि) |
एक्सप्रेसवेमा गाडी बिग्रेर वा दुर्घटनाले रोकिँदा
एक्सप्रेसवेको मुख्य लेन वा शोल्डरमा गाडी चल्न नसक्ने भएमा रोकिएको जनाउने उपकरण (停止表示器材, त्रिकोण चेतावनी पाटी आदि) पछाडिबाट आउने गाडीका चालकले सजिलै देख्ने ठाउँमा राख्नुपर्ने दायित्व छ (धारा 75 को 11, कार्यान्वयन आदेश धारा 27 को 6)। राति रातिका लागि बनेको उपकरण प्रयोग गर्नुहोस्, र दिउँसो पनि सुरुङ जस्ता देखिने दूरी 200m वा कम भएको ठाउँमा रातिको प्रयोग गर्नुहोस्। साथै सकेसम्म छिटो गाडीलाई मुख्य लेनबाहिर सार्ने उपाय गर्नुहोस्।
कानुनी दायित्व रोकिएको जनाउने उपकरण “राख्नु (देखाउनु)” हो, गाडीमा सधैँ बोकेर हिँड्नु आफैँमा दायित्व होइन। तर राख्न नसके उल्लङ्घन हुने भएकाले बोकेर हिँड्नु व्यावहारिक हो।
गाडीभित्र वा गाडी नजिक पर्खँदा पछाडिबाट ठोक्किने खतरा हुन्छ। NEXCO मध्य जापानले हजार्ड बत्ती, फ्लेयर (発炎筒) र रोकिएको जनाउने उपकरणले पछाडिका गाडीलाई जानकारी दिएपछि सँगै चढेकाहरू समेत सबै गाडीभन्दा पछाडिको गार्डरेलबाहिर जस्ता सुरक्षित ठाउँमा जाने, अनि 110 नम्बर, आपतकालीन टेलिफोन वा सडक आपतकालीन डायल (#9910) मा खबर गर्ने निर्देशन दिएको छ।
| अवस्था | गर्नुपर्ने कुरा |
|---|---|
| दिउँसो रोकिँदा | दिउँसोको रोकिएको जनाउने उपकरण पछाडितिर राख्ने |
| राति, वा देखिने दूरी 200m वा कम भएको सुरुङ आदि | रातिको रोकिएको जनाउने उपकरण पछाडितिर राख्ने |
| राति 5.5m वा बढी चौडाइको सडकमा पार्किङ/रोकाइ | आपतकालीन झिम्किने बत्ती (हजार्ड) वा पछाडिको बत्ती (वा मापदण्ड पूरा गर्ने पार्किङ बत्ती) बाल्ने |
| पर्खने ठाउँ | गाडीभित्र होइन, गार्डरेलबाहिर जस्ता सुरक्षित ठाउँ |
| खबर गर्ने | 110 नम्बर, आपतकालीन टेलिफोन, #9910 |
रेलवे क्रसिङमा गाडी चल्न नसक्दा
रेलवे क्रसिङको अगाडि सिद्धान्ततः ठीक अगाडि (रोक्ने रेखा भए त्यसको ठीक अगाडि) पूर्ण रूपमा रोकेर सुरक्षा जाँचेर मात्र अघि बढ्नुहोस्। तर रेलवे क्रसिङमा ट्राफिक बत्ती छ र त्यो बत्ती पालना गर्दा पूर्ण रूपमा नरोकी पार गर्न सकिन्छ (धारा 33)। गेट (遮断機) बन्द हुन लागेको वा बन्द भएको बेला, र चेतावनी घण्टी बजिरहेको बेला रेलवे क्रसिङमा पस्न पाइँदैन।
रेलवे क्रसिङभित्र गाडी बिग्रेर चल्न नसके तुरुन्तै आपतकालीन संकेत दिने जस्ता तरिकाले रेलवेका कर्मचारी आदिलाई जानकारी दिनुहोस् र गाडीलाई रेलवे क्रसिङबाहिर सार्ने उपाय गर्नुहोस् (धारा 33 उपधारा 3)। व्यवहारमा, रेलवे क्रसिङको आपतकालीन बटन (踏切支障報知装置) थिच्ने, फ्लेयर बाल्ने जस्ता तरिकाले रेललाई जानकारी दिनुलाई पहिलो प्राथमिकता दिनुहोस्, र सँगै चढेकालाई सुरक्षित ठाउँमा पठाएपछि गाडी सार्ने प्रयास गर्नुहोस्।
आपतकालीन सवारी नजिक आउँदा
एम्बुलेन्स, दमकल, प्रहरी गाडी जस्ता आपतकालीन सवारी नजिक आउँदाको व्यवहार ठाउँअनुसार फरक हुन्छ (धारा 40)। एक्सप्रेसवेमा आपतकालीन सवारी मुख्य लेनमा पस्न लाग्दा वा निस्कन लाग्दा पनि त्यसको बाटो छेक्न पाइँदैन (धारा 75 को 6)।
| ठाउँ | गर्ने काम |
|---|---|
| चोक वा त्यसको नजिक | चोकबाट टाढिएर सडकको बायाँपट्टि सरेर पूर्ण रूपमा रोक्ने |
| त्यसबाहेकका ठाउँ | सडकको बायाँपट्टि सरेर बाटो दिने |
| एकतर्फी बाटोमा बायाँ सर्दा झन् बाधा हुने अवस्था | सडकको दायाँपट्टि सर्ने |
ठूलो भूकम्प र राम्ररी नदेखिने बेला
राष्ट्रिय प्रहरी एजेन्सीको नियम पुस्तिका (教則) अनुसार गाडी चलाइरहेको बेला ठूलो भूकम्प गएमा अचानक स्टेयरिङ घुमाउने र अचानक ब्रेक लगाउने काम नगरी सकेसम्म सुरक्षित तरिकाले सडकको बायाँपट्टि रोक्नुहोस्। त्यसपछि कार रेडियो आदिबाट जानकारी लिनुहोस्। गाडी छोडेर सुरक्षित ठाउँमा जाँदा सकेसम्म सडकबाहिरको ठाउँमा सार्नुहोस्, र अनिवार्य भएर सडकमै छोड्नुपरे बायाँ सारेर इन्जिन बन्द गर्नुहोस्, साँचो लगाइराख्नुहोस् वा गाडीभित्र सजिलै देखिने ठाउँमा राख्नुहोस्, झ्याल बन्द गर्नुहोस् र ढोका लक नगर्नुहोस्। अरू मान्छेले गाडी सार्न सकून् भन्नका लागि हो।
सुनामीबाट बच्न अनिवार्य भएको अवस्थाबाहेक सुरक्षित ठाउँमा जान गाडी प्रयोग नगर्नुहोस्। गाडीमा भाग्दा जाम हुन्छ र दमकल वा एम्बुलेन्सको कामलाई बाधा पुग्छ।
दिउँसो भए पनि सुरुङभित्र वा बाक्लो कुहिरोमा देखिने दूरी 50m वा कम (एक्सप्रेसवे आदिमा 200m वा कम) भए हेडलाइट आदि बाल्नैपर्छ (धारा 52, कार्यान्वयन आदेश धारा 19)।
झुक्किने ढाँचा र अभ्यास
यस विषयमा “क्रम” र “अपवाद” साटिनु सामान्य ढाँचा हो।
- पहिले प्रहरीलाई रिपोर्ट गरी त्यसपछि घाइतेको उद्धार → गलत (उद्धार पहिले)
- सामान मात्र बिग्रेको दुर्घटना दुवै पक्षले मिलाए रिपोर्ट चाहिँदैन → गलत
- एक्सप्रेसवेमा गाडी बिग्रे रोकिएको जनाउने उपकरण राखेर गाडीभित्र पर्खने → गलत (गार्डरेलबाहिर जस्ता ठाउँमा जाने)
- रोकिएको जनाउने उपकरण सबै गाडीमा बोक्नैपर्छ → गलत (दायित्व एक्सप्रेसवेमा रोकिँदा राख्ने हो)
- रेलवे क्रसिङमा जुनसुकै अवस्थामा पनि पूर्ण रूपमा रोक्ने → गलत (ट्राफिक बत्ती पालना गर्दा रोक्न पर्दैन)
- ठूलो भूकम्पमा गाडीमा छिटो सुरक्षित ठाउँमा जाने → गलत (सिद्धान्ततः गाडी प्रयोग नगर्ने)
- हेडलाइट राति मात्र → गलत (देखिने दूरी 50m वा कम भए दिउँसो पनि)
यो विषयका अभ्यास प्रश्न
- ट्राफिक दुर्घटना गरेमा पहिले प्रहरीलाई खबर गर्नुपर्छ, अनि मात्र घाइतेको उद्धार गर्नुपर्छ।
- मानिसलाई चोट नलागी सामान मात्र बिग्रिएको ट्राफिक दुर्घटनामा दुवै पक्षबीच मिलापत्र भए प्रहरीलाई खबर नगरे पनि हुन्छ।
- ट्राफिक दुर्घटनाका घाइतेलाई उद्धार गर्ने दायित्व दुर्घटना गर्ने गाडीका चालकमा मात्र होइन, त्यस गाडीका कर्मचारी (乗務員) मा पनि हुन्छ।
- दुर्घटनामा घाइते भएको मानिस छ र पछाडिबाट आउने गाडीले थप दुर्घटना गर्ने खतरा छ भने घाइतेलाई सुरक्षित ठाउँमा सार्न सकिन्छ।
- दुर्घटनामा टाउकोमा जोडले चोट लागेको घाइते छ भने पछाडिबाट थप दुर्घटनाको खतरा जस्ता बाध्यताको अवस्थाबाहेक अनावश्यक रूपमा नचलाउनु राम्रो हो।
- एक्सप्रेसवेमा गाडी बिग्रिएर सडकको छेउ (शोल्डर) मा रोकेपछि चेतावनी त्रिकोण राखेर गाडीभित्रै बसी सहयोग पर्खनु सुरक्षित हुन्छ।
- एक्सप्रेसवेमा गाडी बिग्रिएकाले बाध्य भएर पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्दा गाडीको पछाडि चेतावनी त्रिकोण राख्नुपर्छ।
- चेतावनी त्रिकोण (तीनकुने पाटी आदि) सबै मोटर गाडीमा सधैँ राखिराख्नुपर्ने कुरा कानुनले अनिवार्य गरेको छ।
- राति एक्सप्रेसवेमा गाडी बिग्रिएर पार्किङ वा छोटो रोकाइ गर्दा चेतावनी त्रिकोणसँगै हजार्ड बत्ती वा पछाडिको बत्ती (टेल लाइट) बाल्नुपर्छ।
- रेलवे क्रसिङभित्र गाडी चल्न छाडेमा पहिले क्रसिङको आपतकालीन सूचना उपकरण (आपतकालीन बटन) थिच्ने जस्ता उपायले रेल चालकलाई खबर गर्नुपर्छ र गाडीमा भएका मानिसलाई सुरक्षित ठाउँमा सार्नुपर्छ।
- रेलवे क्रसिङ पार गर्दा जुनसुकै अवस्थामा पनि त्यसको ठीक अगाडि पूर्ण रूपमा रोकेर सुरक्षा हेर्नुपर्छ।
- गाडी चलाउँदा ब्रेकले काम गर्न छाडेमा गियर घटाएर इन्जिन ब्रेक लगाउनुपर्छ र ह्यान्ड ब्रेक पनि प्रयोग गरेर गति घटाउनुपर्छ।
- गाडी चलाउँदा ठूलो भूकम्प गएमा सकेसम्म सुरक्षित तरिकाले सडकको बायाँपट्टि गाडी रोकेर, इन्जिन बन्द गरी चाबी गाडीमै छोडेर, ढोका लक नगरी सुरक्षित ठाउँतिर जानुपर्छ।
- ठूलो भूकम्प गएर सुरक्षित ठाउँतिर जानुपर्दा ट्राफिकको अस्तव्यस्तता हुन नदिन गाडी चढेर छिटो जानु राम्रो हो।
- दिउँसो भए पनि सुरुङभित्र वा कुहिरोमा जस्ता 50 मिटर अगाडि नदेखिने ठाउँबाट जाँदा हेडलाइट बाल्नुपर्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. जापानमा सानो सामान बिग्रेको दुर्घटना भए पनि प्रहरी बोलाउनुपर्छ?
A. पर्छ। सडक ट्राफिक ऐन धारा 72 को रिपोर्ट गर्ने दायित्व सामान मात्र बिग्रेको दुर्घटनामा पनि छ, र दुवै पक्षले मिलाए पनि छोड्न पाइँदैन।
Q. दुर्घटना हुँदा सँगै चढेकाहरूको पनि दायित्व हुन्छ?
A. कानुनले उद्धार र खतरा रोक्ने उपायको दायित्व “चालक र अन्य चालक दलका सदस्य” लाई दिएको छ। प्रहरीलाई रिपोर्ट चालकले गर्छ, र चालकको मृत्यु भएमा वा चालक घाइते भएमा अन्य चालक दलका सदस्यले गर्छन्।
Q. रोकिएको जनाउने उपकरण दिउँसो पनि राख्नुपर्छ?
A. पर्छ। एक्सप्रेसवेमा गाडी बिग्रेर रोकिँदा दिन होस् वा रात राख्नुपर्ने दायित्व छ। राति वा देखिने दूरी 200m वा कम भएको सुरुङ आदिमा रातिको प्रयोग गर्नुहोस्।
Q. भूकम्पमा गाडी छोडेर भाग्दा साँचो के गर्ने?
A. लगाइराख्ने वा गाडीभित्र सजिलै देखिने ठाउँमा राख्ने, र ढोका लक नगर्ने। आपतकालमा अरू मान्छेले गाडी सार्न सकून् भन्नका लागि हो।