प्रतिक्रिया दूरी, ब्रेकिङ दूरी, रोकिने कुल दूरीको फरक र गति

प्रतिक्रिया दूरी र ब्रेकिङ दूरीको तुलना तालिका

प्रहरी निकाय (警察庁) को “ट्राफिक नियमसम्बन्धी शिक्षा (交通の方法に関する教則)” ले गाडी रोकिनका लागि “चालकले खतरा महसुस गरेर ब्रेक थिच्ने र ब्रेक वास्तवमै लाग्न सुरु हुँदासम्म गाडी गुडेको दूरी (प्रतिक्रिया दूरी)” र “ब्रेक लाग्न सुरु भएदेखि गाडी रोकिँदासम्मको दूरी (ब्रेकिङ दूरी)” जोडिएको दूरी (रोकिने कुल दूरी) चाहिन्छ भनेर लेखेको छ।

अर्थात् 3 वटा दूरीलाई “सुरु र अन्त्य” बाट छुट्याइन्छ। प्रतिक्रिया दूरी चालकतर्फको समय, ब्रेकिङ दूरी गाडी र सडकतर्फको क्षमताले तोकिन्छ भनेर सम्झे, केले लामो हुन्छ भन्ने प्रश्नको पनि उत्तर दिन सकिन्छ।

रोकिने कुल दूरी दुईको जोड हो

रोकिने कुल दूरी भनेको खतरा महसुस गरेको क्षणदेखि गाडी पूरै रोकिँदासम्मको सम्पूर्ण दूरी हो। ज्ञान परीक्षा (知識確認) मा सबैभन्दा धेरै आउने भनेको सुरुबिन्दु साटिएको प्रश्न हो। “ब्रेक लाग्न सुरु भएदेखि रोकिँदासम्म” ब्रेकिङ दूरी, “खतरा महसुस गरेदेखि ब्रेक लाग्न सुरु हुँदासम्म” प्रतिक्रिया दूरी हो, र कुनै एउटालाई मात्र रोकिने कुल दूरी भन्ने वाक्य गलत हो।

प्रतिक्रिया दूरीको सुरुबिन्दु “ब्रेक थिचेको बेला” होइन, “खतरा महसुस गरेको बेला” हो। खतरा थाहा पाएर खुट्टा ब्रेकमा सारेर थिच्दासम्मको बेला पनि गाडी गति नघटाई अघि बढिरहेको हुन्छ।

वास्तविक प्रश्न: “रोकिने कुल दूरी भनेको ब्रेक लाग्न सुरु भएदेखि गाडी रोकिँदासम्मको दूरी हो।” → उत्तर × (त्यो ब्रेकिङ दूरी हो)।

• प्रतिक्रिया दूरी: खतरा महसुस गर्ने → ब्रेक लाग्न सुरु हुने
• ब्रेकिङ दूरी: ब्रेक लाग्न सुरु हुने → रोकिने
• रोकिने कुल दूरी: खतरा महसुस गर्ने → रोकिने (प्रतिक्रिया दूरी + ब्रेकिङ दूरी)

गतिसँगको सम्बन्ध (ब्रेकिङ दूरी वर्गअनुसार)

शिक्षाले “ब्रेकिङ दूरी, केन्द्रापसारक बल (遠心力), ठोक्किने बल आदि सबै गतिको वर्गअनुसार ठूलो हुन्छन्” भनेको छ, र गति 2 गुणा भए ब्रेकिङ दूरी 2 गुणा होइन, 4 गुणा हुन्छ भनेर स्पष्ट लेखेको छ। वर्ग भएकाले 3 गुणा भए 9 गुणा हुन्छ।

प्रतिक्रिया दूरीमा प्रतिक्रियामा लाग्ने समय उही भए सो बेला गुड्ने दूरी गतिको अनुपातमा बढ्छ। गति बढाउँदा प्रतिक्रिया दूरी र ब्रेकिङ दूरी दुवै लामो हुन्छन्, विशेष गरी ब्रेकिङ दूरी धेरै बढ्ने भएकाले रोकिने कुल दूरी अचानक लामो हुन्छ।

शिक्षाले ठोक्किने बलको उदाहरणका रूपमा प्रतिघण्टा 60km मा कंक्रिटको पर्खालमा ठोक्किँदा करिब 14 मिटर उचाइ (भवनको 5 तला जति) बाट खसेको जत्तिकै धक्का लाग्छ भनेर व्याख्या गरेको छ।

वास्तविक प्रश्न: “गति 2 गुणा भएमा ब्रेकिङ दूरी पनि लगभग 2 गुणा हुन्छ।” → उत्तर × (करिब 4 गुणा)।

कुन अवस्थामा कुन दूरी लामो हुन्छ

“केको कारणले कुन लामो हुन्छ” भन्ने जोडी साटिएका प्रश्न धेरै आउँछन्। चालकको अवस्था प्रतिक्रिया दूरी, सडक, टायर र सामान ब्रेकिङ दूरी भनेर छुट्याएर सोच्नुहोस्।

शिक्षाले सडक पानीले भिजेको र टायर खिइएको अवस्थामा रोकिने कुल दूरी सुक्खा सडक र राम्रो टायरको तुलनामा 2 गुणा जति लामो हुन सक्छ भनेको छ। ओरालोमा पनि गति बढ्ने भएकाले रोकिने कुल दूरी लामो हुन्छ, त्यसैले अगाडिको गाडीसँगको दूरी बढी राख्नुहोस्।

वास्तविक प्रश्न: “सडक पानीले भिजेको र टायर खिइएको अवस्थामा प्रतिक्रिया दूरी र ब्रेकिङ दूरी दुवै 2 गुणाभन्दा बढी लामो हुन्छन्।” → उत्तर ×। सडक र टायरको अवस्थाले असर गर्ने ब्रेकिङ दूरीमा हो, प्रतिक्रिया दूरी चालकको प्रतिक्रिया समयले तोकिन्छ।

अगाडिको गाडीसँगको दूरीको अनुमान (शिक्षाका अङ्क)

रोकिने कुल दूरी विचार गरेर अगाडिको गाडी अचानक रोकिए पनि पछाडिबाट नठोक्किने दूरी राख्नुपर्छ (सडक ट्राफिक ऐन (道路交通法) धारा 26, शिक्षा)। शिक्षाले एक्सप्रेसवे (高速道路) का लागि सडक सुक्खा र टायर नयाँ भएको अवस्थामा प्रतिघण्टा 100km मा करिब 100 मिटर, प्रतिघण्टा 80km मा करिब 80 मिटर दूरी चाहिने, र सडक पानीले भिजेको र टायर खिइएको अवस्थामा यसको करिब 2 गुणा जति चाहिन सक्ने भनेको छ।

पानी परेको दिन घाम लागेको दिनभन्दा गति घटाएर अगाडिको गाडीसँग पर्याप्त दूरी राख्न शिक्षाले भनेको छ। ठूलो, मझौला, अर्ध-मझौला सवारीमा चालकको सिट अग्लो भएकाले दूरी वास्तविकभन्दा लामो महसुस भएर छोटो हुन सजिलो हुन्छ भन्ने चेतावनी पनि छ।

झुक्याउने प्रश्नको सारांश र अभ्यास

प्रश्नमा “प्रतिक्रिया (空走)”, “ब्रेकिङ (制動)”, “रोकिने (停止)” आए पहिले सुरु र अन्त्य, त्यसपछि कारण चालकतर्फ हो कि सडकतर्फ भनेर जाँच्नुहोस्। शब्दको उच्चारण (कुउसो, सेइदो, तेइशि) र अर्थ जापानीमै सम्झेर राखे वास्तविक परीक्षाको जापानी प्रश्नमा पनि अलमल हुँदैन।

आफ्नै भाषामा पढ्न सकिने नमुना परीक्षामा यी 3 दूरी आउने प्रश्न एकैपटक हल गर्नु राम्रो हुन्छ।

• “प्रतिक्रिया दूरी भनेको ब्रेक थिचेदेखि लाग्न सुरु हुँदासम्मको दूरी” → × (खतरा महसुस गरेदेखि)
• “रोकिने कुल दूरी ब्रेकिङ दूरी नै हो” → × (प्रतिक्रिया दूरी + ब्रेकिङ दूरी)
• “थकित हुँदा ब्रेकिङ दूरी लामो हुन्छ” → × (प्रतिक्रिया दूरी)
• “पानीले भिजेको सडकमा ब्रेकिङ दूरी लामो हुन्छ” → ○
• “गति 2 गुणा भए ब्रेकिङ दूरी करिब 4 गुणा” → ○

यो शब्द आउने अभ्यास प्रश्न

• गति 2 गुणा भयो भने ब्रेकिङ दूरी पनि लगभग 2 गुणा हुन्छ।
• रोकिने कुल दूरी (停止距離) भनेको ब्रेक लाग्न थालेदेखि गाडी रोकिँदासम्मको दूरी हो।
• सडक पानीले भिजेको र टायर खिइएको अवस्थामा प्रतिक्रिया दूरी र ब्रेकिङ दूरी दुवै 2 गुणा वा सोभन्दा बढी लामो हुन्छ।
• पानी परेको दिन देख्न गाह्रो हुने मात्र होइन, ब्रेकिङ दूरी पनि लामो हुने भएकाले घाम लागेको दिनको करिब 2 गुणा दूरी अगाडिको गाडीसँग राख्नु राम्रो हो।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

सम्बन्धित गाइड

• जापानको गति सीमा: साधारण सडक 60, आवासीय सडक 30, मोपेड 30
• जापानको एक्सप्रेसवे नियम: अधिकतम 100, न्यूनतम 50km/h
• जापानमा रक्सी पिएर गाडी चलाउने: 酒気帯び र 酒酔い को फरक
• जापानको कानुनी गति (法定速度) र चिन्हको गति (規制速度) को फरक
• विदेशी लाइसेन्स परिवर्तनको ज्ञान परीक्षाको तयारी: 9 विषयका मुख्य कुरा र 7 दिन/14 दिनको योजना

स्रोत (जापानीमा)

• 警察庁「交通の方法に関する教則」（令和6年11月13日現在・全文PDF。第4章第4節「停止距離と車間距離」、自動車の運転に関する自然の法則、高速道路の車間距離）
• e-Gov法令検索「道路交通法」（第26条 車間距離の保持）