Gaimenवास्तविक परीक्षाजस्तै 50 प्रश्नको नमुना परीक्षाबस विशेष लेन (専用通行帯) र प्राथमिकता लेन (優先通行帯) को फरक
अपडेट: 2026-10
रुट बस आदिको “विशेष लेन (専用通行帯)” मा तोकिएका गाडी र सानो विशेष सवारी (小型特殊自動車), मोटर जडित साइकल, हलुका सवारी (軽車両) बाहेक अरू चल्न पाउँदैनन्, र साधारण कार सिद्धान्ततः पस्न पाउँदैन। “प्राथमिकता लेन (優先通行帯)” मा साधारण कार पनि चल्न सक्छ, तर पछाडिबाट रुट बस आदि नजिक आए तुरुन्तै बाहिर निस्कनुपर्छ। ज्ञान परीक्षा (知識確認) मा “प्राथमिकता लेन विशेष लेन जस्तै हो”, “विशेष लेनमा मोपेड पनि चल्न पाउँदैन” भन्ने × प्रश्न आउँछन्।
कानुनी परिभाषा र तुलना तालिका
विशेष लेन सडक ट्राफिक ऐन (道路交通法) धारा 20 उपधारा 2 अनुसार चिन्ह वा सडक चिन्हले तोकिन्छ। सडक चिन्ह आदेश (道路標識令) ले तोकिएका गाडी चल्नुपर्ने लेनलाई विशेष लेनका रूपमा तोक्ने, र अन्य गाडी (सानो विशेष सवारी, मोटर जडित साइकल, हलुका सवारीबाहेक) ले त्योबाहेकका लेनमा चल्नुपर्ने भनेको छ।
प्राथमिकता लेन धारा 20-2 मा तोकिएको छ। रुट बस आदिको प्राथमिकता लेन भएको सडकमा मोटरगाडी (रुट बस आदिबाहेक) ले, रुट बस आदि पछाडिबाट नजिक आउँदा भीडका कारण निस्कन नसकिने भए सुरुदेखि नै चल्नु हुँदैन, र चलिरहेको बेला रुट बस आदि नजिक आए त्यसको सामान्य सञ्चालनमा अवरोध नहुने गरी तुरुन्तै बाहिर निस्कनुपर्छ।
| विषय | विशेष लेन (専用通行帯 / सेन्यो चुउकोताइ) | प्राथमिकता लेन (優先通行帯 / युउसेन चुउकोताइ) |
|---|---|---|
| आधार | सडक ट्राफिक ऐन धारा 20 उपधारा 2 | सडक ट्राफिक ऐन धारा 20-2 |
| साधारण कार | सिद्धान्ततः चल्न पाउँदैन | चल्न पाउँछ |
| सानो विशेष सवारी, मोपेड, हलुका सवारी | चल्न पाउँछन् | चल्न पाउँछन् |
| रुट बस आदि पछाडिबाट आए | (साधारण कार सुरुमै पस्दैन) | तुरुन्तै सो लेनबाट निस्कने |
| भीडका कारण निस्कन नसकिने जस्तो बेला | (माथि जस्तै) | सुरुदेखि नै चल्नु हुँदैन |
| बायाँ मोड्न आदिका लागि बायाँ छेउ लाग्दा | चल्न पाइन्छ | चल्न पाइन्छ |
| निर्माण कार्य आदिले बाध्य भएको बेला | चल्न पाइन्छ | चल्न पाइन्छ |
विशेष लेन: साधारण कार नपस्नु सिद्धान्त हो
शिक्षा (教則) ले “रुट बस आदिको विशेष लेन तोकिएको सडकमा सानो विशेष सवारी, मोटर जडित साइकल, हलुका सवारीबाहेकका अन्य गाडीले सो लेनमा चल्नु हुँदैन” भनेर व्याख्या गरेको छ। साधारण कार, मोटरसाइकल आदि यो लेनमा चल्न पाउँदैनन्।
अपवाद भनेको दायाँ-बायाँ मोड्न सडकको दायाँ छेउ, बीच, बायाँ छेउतिर लाग्ने अवस्था, वा निर्माण कार्य आदिले बाध्य भएको अवस्था हो (धारा 20 उपधारा 3, शिक्षा)। उदाहरणका लागि बायाँ मोड्नका लागि बायाँ छेउको विशेष लेनमा पस्न सकिन्छ।
साथै, चिन्ह वा सडक चिन्हले तोकिने “साधारण साइकल विशेष लेन (普通自転車専用通行帯)” मा विशेष सानो मोपेड र हलुका सवारीबाहेकका गाडी चल्न पाउँदैनन्। बसको विशेष लेनभन्दा फरक, यहाँ मोटर जडित साइकल (साधारण मोपेड) पनि चल्न पाउँदैन, त्यसैले नझुक्किनुहोस्।
प्राथमिकता लेन: पस्न पाइन्छ, तर बस आए निस्कने
प्राथमिकता लेनमा साधारण कार पनि चल्न पाउने कुरा विशेष लेनसँगको ठूलो फरक हो। तर चलिरहेको मोटरगाडीले रुट बस आदि पछाडिबाट नजिक आए तुरुन्तै सो लेनबाट निस्कनुपर्छ।
ट्राफिक भीड भएर रुट बस आदि नजिक आउँदा निस्कन नसकिने डर भएको बेला सुरुदेखि नै सो लेनमा चल्नु हुँदैन। “पस्न स्वतन्त्र” होइन, “तुरुन्तै निस्कन सकिने बेला मात्र पस्न पाइने” भनेर सम्झनुहोस्।
यहाँ पनि दायाँ-बायाँ मोड्न सडकको छेउ वा बीचतिर लाग्ने अवस्था, वा निर्माण कार्य आदिले बाध्य भएको अवस्था अलग हो (धारा 20-2 उपधारा 1 को प्रावधान, शिक्षा)।
चिन्ह र सडक चिन्ह छुट्याउने तरिका र समय
दुवै नीलो पृष्ठभूमिमा सेतोको नियन्त्रण चिन्हले देखाइन्छन्, र सडकमा पनि चिन्ह कोरिएको हुन्छ। चिन्ह वा सडक चिन्हमा लेखिएको “専用 (विशेष)” हो कि “優先 (प्राथमिकता)” हो भन्ने अक्षर अनिवार्य रूपमा जाँच्नुहोस्।
धेरैजसो अवस्थामा नियन्त्रण हुने समय अङ्कले देखाइन्छ। सहायक चिन्ह (補助標識) वा चिन्हभित्रको समयको अङ्कले नियन्त्रणको समय सीमित गर्छ, र देखाइएको समयबाहेक नियन्त्रण हुँदैन। समयबाहिर भए विशेष लेनमा पनि साधारण कार चल्न सक्छ।
एकतर्फ 3 लेन वा बढी भएको सडकमा सामान्य रूपमा चलाउने तरिका (सबैभन्दा दायाँबाहेकका लेन गतिअनुसार प्रयोग गर्ने) लेन (車両通行帯) को लेखमा व्याख्या गरिएको छ।
गल्ती हुन सजिलो प्रश्नका उदाहरण र उत्तर
ज्ञान परीक्षामा आउने ढाँचा हुन्। दुवै × प्रश्न हुन्।
उदाहरण 1 “रुट बस आदिको ‘विशेष लेन’ मा सानो विशेष सवारी, मोटर जडित साइकल, हलुका सवारी भए पनि चल्नु हुँदैन।” उत्तर ×। विशेष लेनमा पनि सानो विशेष सवारी, मोटर जडित साइकल, हलुका सवारी चल्न सक्छन्। बायाँ मोड्ने अवस्था वा निर्माण कार्य आदिले बाध्य भएको अवस्थामा साधारण कार पनि चल्न सक्छ।
उदाहरण 2 “रुट बस आदिको ‘प्राथमिकता लेन’ विशेष लेनसँग उही अर्थ हो, र साधारण कार चल्नु हुँदैन।” उत्तर ×। प्राथमिकता लेनमा साधारण कार पनि चल्न सक्छ। तर रुट बस पछाडिबाट नजिक आएको बेला तुरुन्तै सो लेनबाट निस्केर बाटो दिने।
यसबाहेक “प्राथमिकता लेनमा बस आए पनि त्यसै चलिरहन पाइन्छ” (×: तुरुन्तै निस्कने), “विशेष लेनमा बायाँ मोड्दा पनि पस्न पाइँदैन” (×: बायाँ मोड्नका लागि पस्न पाइन्छ) जस्ता भनाइमा पनि ध्यान दिनुहोस्।
आफ्नै भाषामा लेनका प्रश्न अभ्यास गर्नुहोस्
“専用” र “優先” जापानी भाषाको एउटा शब्दको फरकले उत्तर बदलिने टिपिकल उदाहरण हो। menkyopass को विदेशी लाइसेन्स परिवर्तन ड्रिलमा चिन्ह र लेनका प्रश्न नेपाली सहित धेरै भाषाको व्याख्यासहित अभ्यास गर्न सकिन्छ (पहिलो नमुना परीक्षा र 3 विषय निःशुल्क, सबै प्रश्न ¥2,980 मा एकपटकको खरिद)।
यो शब्द आउने अभ्यास प्रश्न
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. बसको विशेष लेनमा मोपेड चलाउन पाइन्छ?
A. पाइन्छ। रुट बस आदिको विशेष लेनमा सानो विशेष सवारी, मोटर जडित साइकल, हलुका सवारी चल्न सक्छन्। साधारण साइकल विशेष लेनमा भने मोपेड (साधारण मोपेड) चल्न पाउँदैन, त्यसैले छुट्याउनुहोस्।
Q. बायाँ मोड्दा विशेष लेनमा पस्न पाइन्छ?
A. पाइन्छ। दायाँ-बायाँ मोड्न सडकको बायाँ छेउ आदितिर लाग्ने अवस्थामा विशेष लेनमा पनि चल्न सकिन्छ।
Q. प्राथमिकता लेनमा चलिरहँदा पछाडि बस आयो भने?
A. तुरुन्तै सो लेनबाट निस्केर बसको सामान्य सञ्चालनमा अवरोध नगर्ने। भीडका कारण निस्कन नसकिने जस्तो बेला सुरुदेखि नै प्राथमिकता लेनमा नचलाउनु नियम हो।
Q. समयबाहिर पनि विशेष लेनमा चलाउन पाइँदैन?
A. समय देखाइएको छ भने सो समयबाहेक नियन्त्रण नहुने भएकाले साधारण कार पनि चल्न सक्छ। समयको अङ्क अनिवार्य रूपमा जाँच्नुहोस्।